Edebiyat Nobel’i Anne Carson’ın, Filmekimi Başlıyor, “Afife” 28 Yıl Sonra AKM Sahnesinde…
9 Ekim 2026 Cuma sabahından merhaba,
Haftalık kültür-sanat bültenimizle karşınızdayız.
Sonbaharın gelmesiyle birlikte pek çok merkezde sezon açıldı. Filmekimi, Kaş Tiyatro Günleri… derken festival programı oldukça yoğun.
Hafta, vizyona girecek filmler konusunda da oldukça hareketli.
🔎 Barış Arduç, Farah Zeynep Abdullah ve Tuba Büyüküstün'ün başrollerini paylaştığı yerli korku filmi Soy, şimdiden merak konusu.
🔎 Öte yandan, 63. Uluslararası Antalya Altın Portakal Film Festivali’nde Ulusal Uzun Metraj Film Yarışması’nın jüri üyeleri açıklandı. Jüri başkanlığını yönetmen ve yazar Derviş Zaim üstlenecek.
🔎 Sonbahar demek sahnelerin de hareketlenmesi demek elbette. Birbirinden güzel oyunlar takvimlenmeye başladı.
🔎 2026 Nobel Edebiyat Ödülü, Kanadalı yazar Anne Carson’ın oldu. Bir Anne Carson portresini bültenimizde bulabileceksiniz.
Şimdiden keyifli okumalar.
2026 Nobel Edebiyat Ödülü Anne Carson’ın oldu
İsveç Akademisi, 2026 Nobel Edebiyat Ödülü'nü kazanan ismi açıkladı. Kanadalı yazar Anne Carson ödülün sahibi oldu.
İsveç Akademisi'nde düzenlenen basın toplantısında, 2026 Nobel Edebiyat Ödülü'nün sahibi açıklandı. Ödülün bu seneki kazananı Kanadalı yazar Anne Carson oldu. Yazara, ödülünün, "Klasik gelenekle eğlenceli bir diyalog içinde, çağdaş edebiyat için yeni biçimler yaratan cesur ve yenilikçi eserleri" dolayısıyla verildiği belirtildi.
Anne Carson kimdir?
Şair, yazar, çevirmen ve akademisyen olan Anne Carson, 1950 Kanada-Toronto doğumlu. Carson; lisans, yüksek lisans ve doktorasını Toronto Üniversitesi’nde tamamladı. 1979'dan bu yana; Kanada ve ABD'deki; McGill, Michigan, New York ve Princeton Üniversiteleri dahil çeşitli yükseköğretim kurumlarında klasik edebiyat, karşılaştırmalı edebiyat ve yaratıcı yazarlık alanlarında dersler veriyor.
Carson'ın en bilinen kitapları arasında; "Eros the Bittersweet", "Autobiography of Red", "Men in the Off Hours" ve "The Beauty of the Husband" yer alıyor.
Zorlu PSM’de 14. sezon
Zorlu PSM, 14. sezonunu “Dünyalar Senin” mottosuyla açtı. Yaklaşık 1.200 etkinlikten oluşan yeni sezon programında tiyatrodan müziğe, uluslararası sahne yapımlarından festivallere, çocuk etkinliklerinden dijital projelere kadar farklı disiplinlerden etkinlikler sanatseverlerle buluşacak.
Dört yeni tiyatro prodüksiyonu
Zorlu PSM, yeni sezonda yapımcı kimliğini dört yeni oyunla güçlendiriyor. Oscar Wilde’ın eserinden uyarlanan Dorian Gray’in Portresi, Ahmet Ümit’in eserinden sahneye taşınan Aşk Köpekliktir, Inter Alia ve Bir Düşüşle Yükselirim sezonun yeni yapımları arasında. Dorian Gray’in Portresi 3 Aralık’ta prömiyer yapacak.
Dünya sahnelerinden İstanbul’a
The Lord of the Rings – A Musical Tale 8-17 Ekim 2027’de 11 gösterimle, Olivier Ödüllü Back to the Future The Musical ise 12-23 Ocak 2028’de 18 gösterimle Zorlu PSM’de sahnelenecek. Joseph Fiennes’ın tek kişilik performansı Riverman da Mayıs 2027’de Türkiye prömiyerini yapacak.
Müzik tarafında MIX Festival, PSM Loves2Gather ve Sónar Istanbul gibi etkinlikler sezon programında yer alırken Zorlu PSM dijital alanda da yeni projeler geliştiriyor. Merkez bugüne kadar 9 milyondan fazla sanatseveri ağırladı.
Altın Portakal’da Ulusal Uzun Metraj jürisi belli oldu
63. Uluslararası Antalya Altın Portakal Film Festivali’nde Ulusal Uzun Metraj Film Yarışması’nın jüri üyeleri açıklandı. Jüri başkanlığını yönetmen ve yazar Derviş Zaim üstlenecek.
Jüride; kurgucu Aylin Zoi Tinel, akademisyen ve yönetmen Elif Demoğlu, oyuncu Fatih Artman, oyuncu Meryem Uzerli, sanat yönetmeni ve yapım tasarımcısı Sırma Bradley ile besteci Rahman Altın yer alıyor.
24-31 Ekim 2026 tarihleri arasında düzenlenecek festivalin Ulusal Uzun Metraj Film Yarışması’nda 12 film Altın Portakal için yarışacak.
Festival kapsamında En İyi Film, En İyi Yönetmen, En İyi Senaryo, En İyi Kadın ve Erkek Oyuncu gibi birçok kategoride ödül verilecek. Ödüller, 31 Ekim Cumartesi günü düzenlenecek törende açıklanacak.
Vizyonda bereketli bir hafta bizi bekliyor
Bu hafta, birbirinden farklı türde yerli ve yabancı filmler vizyona giriyor. Korkudan gerilime, romantik komediden aksiyona kadar önemli yapımların gösterim yapacağı 9 Ekim Cuma vizyonu, sinemaseverlere farklı dünyaların kapılarını aralayacak.
Haftanın öne çıkanları neler gelin bir bakalım:
Soy
Barış Arduç, Farah Zeynep Abdullah ve Tuba Büyüküstün'ün başrollerini paylaştığı yerli korku filmi Soy, ölüm döşeğindeki dedesinin çağrısıyla İstanbul'daki gizemli bir konağa giden Can ve arkadaşlarının kadim bir lanetin hedefi hâline gelmesini anlatıyor. Konağa adım attıkları anda yoğun bir sisle dış dünyadan kopan grup, lanetli bir resme bağlı doğaüstü gücün etkisi altına girerken aralarındaki ihanetler de açığa çıkmaya başlar.
Diğer Anne (Other Mommy)
Bird Box'ın yönetmeni Rob Savage'ın imzasını taşıyan Diğer Anne (Other Mommy), Josh Malerman'ın Incidents Around the House romanından uyarlanan korku filmi. Sekiz yaşındaki Bela, anne ve babasının evliliğindeki sorunların gölgesinde büyürken odasında annesine tıpatıp benzeyen "Other Mommy" adını verdiği esrarengiz bir varlıkla karşılaşır. Zamanla tüm aileyi tehdit etmeye başlayan bu doğaüstü güce karşı koymak zorunda kalır.
Ateş
Yönetmenliğini ve başrolünü Savaş Satış'ın üstlendiği yerli polisiye dram Ateş, ağabeyi şehit edilen Özel Kuvvetler Binbaşısı Ateş'in olayın arkasındaki karanlık yapıyı ortaya çıkarmaya çalışırken adalet ile intikam arasında giderek zorlaşan bir mücadeleye sürüklenmesini konu alıyor.
Sonsuz (It Ends)
Alex Ullom'un yönettiği Sonsuz (It Ends), yeni mezun bir grup arkadaşın yanlış bir sapaktan döndükten sonra kendilerini sonu olmayan iki şeritli bir yolda mahsur bulmasını anlatıyor. Çevrelerini saran tarifsiz bir dehşet ve kozmik güçlerin gölgesinde başlayan bu gece, kısa sürede bir kabusu andırmaya başlar.
Medeni Haller
Selçuk Aydemir'in yönettiği Medeni Haller, başarılı boşanma avukatı Aylin'in yıllardır bastırdığı duygularının en yakın arkadaşı Engin'in evlenmesiyle yüzeye çıkmasını ve bir düğünde tanıştığı nikâh memuru Ozan'la gelişen beklenmedik ilişkiyi konu alıyor.
Çılgın Hafta Sonu (Spa Weekend)
Hangover'ın yönetmenleri Jon Lucas ve Scott Moore'un imzasını taşıyan Çılgın Hafta Sonu (Spa Weekend), dinlenmek için lüks bir spa'ya giden üç kadın arkadaşın sorun çıkarmaya yatkın eski dostlarının da tatile katılmasıyla sakin planlarının kontrolden çıkmasını anlatıyor.
Yeşim Ustaoğlu imzalı “ARTAKALAN” 20 Kasım'da sinemalarda
Yeşim Ustaoğlu’nun Öykü Karayel ve Metin Akdülger'i başrolde buluşturan yeni filmi ARTAKALAN'ın afişi yayımlandı. 63. Uluslararası Antalya Altın Portakal Film Fesivali'nde Türkiye prömiyerini yapacak olan film, 20 Kasım'da MUBI Türkiye ve Başka Sinema iş birliğiyle beyazperdede seyirciyle buluşacak.
Yaratma gücünü ve yaşama sevincini yitirmeye başlayan şair Elif'in, başka bir yaşam ihtimalinin peşine düştüğü yolculuğu merkeze alan MUBI ortak yapımı film, dünya prömiyerini 74. San Sebastián Uluslararası Film Festivali'nde gerçekleştirmiş, izleyicilerden büyük beğeni toplamıştı.
“Afife” 28 yıl sonra yeniden AKM sahnesinde
Türk tiyatrosunun öncü isimlerinden Afife Jale’nin özgürlük, cesaret ve sanat mücadelesini sahneye taşıyan “Afife” balesi, 28 yıl sonra yeni prodüksiyonuyla Atatürk Kültür Merkezi’nde sanatseverlerle buluşuyor. İstanbul Devlet Opera ve Balesi tarafından sahnelenecek eser, 10 Ekim’de Türk Telekom Opera Salonu’nda prömiyer yapacak. Büyük ilgi gören prömiyerin biletleri günler öncesinden tükendi.
Bestesi Turgay Erdener’e, librettosu ve koreografisi Beyhan Murphy’ye ait eser; Afife Jale’nin özgürlük tutkusu, sahnede var olma mücadelesi, aşkları ve yaşamının farklı dönemlerini çağdaş bir sahne diliyle izleyiciye aktaracak.
İstanbul Devlet Opera ve Balesi Orkestrası’nı İbrahim Yazıcı’nın yöneteceği prodüksiyonun dekor tasarımını Efter Tunç, kostüm tasarımını Bahar Korçan, ışık tasarımını Cem Yılmazer, video tasarımını ise Aisha Hajiyeva üstleniyor.
Eserde Afife karakterini dönüşümlü olarak İlke Kodal ve Melike Manav canlandıracak. “Altın Afife” rolünde Berin Günay ve Aslı Ulu, “Kırmızı Afife” rolünde Gizem Atik Tuncay, Büşra Ay ve Nisa Deniz Ekmekçi, “Mor Afife” rolünde Deniz Kılınç Tunçeli, Büşra Ay ve Aslı Ulu, “Gümüş Afife” rolünde ise Berfu Elmas, Berin Günay ve Naz Kurtuluş sahne alacak.
“Afife”, prömiyerinin ardından 14, 15, 17 ve 29 Ekim 2026 tarihlerinde de Atatürk Kültür Merkezi Türk Telekom Opera Salonu’nda sanatseverlerle buluşacak.
Timuçin Esen ve Funda Eryiğit aynı sahnede
Timuçin Esen ve Funda Eryiğit, “Değişim/Dönüşüm” adlı tiyatro oyununda aynı sahneyi paylaşacak. Dünya tiyatrosunun önemli yönetmenlerinden Thomas Ostermeier’in Türkiye’de ilk kez yöneteceği oyun, 3 Kasım’da Zorlu PSM’de prömiyer yapacak.
22 karakteri iki oyuncu canlandıracak
Maja Zade’nin yazdığı, Timuçin Esen’in Türkçeye uyarladığı oyunda iki oyuncu toplam 22 farklı karaktere hayat verecek. Hikâyenin merkezinde ise seçim kampanyasındaki siyasetçi Mine ile avukatlığı bırakıp öğretmenliğe başlayan ve geçmişindeki bağımlılıkla mücadele eden Tarık’ın evliliği yer alıyor. Oyun; sevgi, sadakat, bağımlılık, güç ve vicdan üzerinden “İnsan gerçekten değişebilir mi?” sorusunu tartışıyor.
Devlerin Savaşı 18 Ekim’de Zorlu PSM’de
Peter Danish’in kaleme aldığı ve Sevin Okyay’ın Türkçeye çevirdiği Devlerin Savaşı, iki büyük orkestra şefi Herbert von Karajan ile Leonard Bernstein’ın rekabetini, kıskançlığını ve birbirine duyduğu hayranlığı sahneye taşıyor.
Oyun, 20. yüzyılın en büyük orkestra şeflerinden Leonard Bernstein ve Herbert von Karajan’ın yarım asrı aşan rekabetini merkezine alıyor. Hikâye, ikilinin Viyana’daki efsanevi Sacher Oteli’nin barında karşılaşmaları ile başlıyor ve hem birbirleriyle hem de kendi iç dünyalarıyla yüzleştiği tek gecelik bir hesaplaşmaya dönüşüyor. Oyun boyunca izleyiciler, iki büyük şefin klasik müzik tarihine damga vurmuş kayıtlarını da kısacık anlarla dinleme fırsatı buluyor.
Yönetmenliğini Nihal Usanmaz’ın yaptığı oyunda Okan Bayülgen ve Celal Kadri Kınoğlu’na Nihal Usanmaz da eşlik ediyor. “Devlerin Savaşı”, 18 Ekim’de Zorlu PSM Turkcell Platinum Sahnesi’nde izleyicilerle buluşuyor.
Filmekimi başlıyor
İKSV tarafından düzenlenen Filmekimi, 25’inci yılında bugün başlıyor. Festival, 9-18 Ekim’de İstanbul’da, 15-18 Ekim’de Ankara’da, 22-25 Ekim’de ise İzmir ve ilk kez Mersin’de sinemaseverlerle buluşacak.
Bu yıl programda 43 film yer alıyor. Pedro Almodóvar, Asghar Farhadi, James Gray, Werner Herzog, Hirokazu Kore-eda, Taika Waititi ve Martin McDonagh gibi yönetmenlerin yeni filmleri festivalin öne çıkan yapımları arasında.
Cannes Altın Palmiye ödüllü Cristian Mungiu’nun “Fjord” filmi de seçkide yer alıyor. Bunun yanı sıra “Buruk Noel”, “Kesişen Hayatlar”, “Kâğıttan Kaplan”, “Bucking Fastard”, “Klara ile Güneş” ve “Vahşi At Dokuz” gibi filmler izleyiciyle buluşacak.
İstanbul’daki gösterimler Atlas 1948, City’s CineWAM Nişantaşı, Kadıköy Sineması ve Paribu Art’ta gerçekleştirilecek. Festival, İstanbul Film Festivali’nde ödül alan bazı filmleri de İstanbul dışındaki gösterimlerde ilk kez izleyiciyle buluşturacak.
Kaş Tiyatro Günleri 15 Ekim’de kapılarını açıyor
Kaş Tiyatro Günleri, bu yıl “Likya Kültürel Mirası” temasıyla 15-18 Ekim tarihleri arasında beşinci kez düzenlenecek. Festival, tiyatroyu; Kaş, Myra ve Patara’nın antik atmosferiyle buluşturacak.
12 oyun, atölyeler ve antik kent turları
Festival kapsamında 12 oyun sahnelenecek. Programda Sevgili Arsız Ölüm/Dirmit, Monologlar Müzesi Pavyon, Yıldız, Apsolit ve Gong gibi yapımların yanı sıra çocuk ve gençlere yönelik oyunlar da yer alıyor. Atölyelerin yanı sıra Prof. Dr. Nevzat Çevik ve Dr. Şevket Aktaş rehberliğinde antik kent turları düzenlenecek.
Tüm oyunlar ücretsiz
Kaş Antiphellos Antik Tiyatrosu’nun ana sahne olarak kullanılacağı festivalde etkinlikler Myra ve Patara’ya da yayılacak. Tüm oyunlar ücretsiz olarak izlenebilecek.
Bozcaada'da "hesap verme sorumluluğu" sorusuyla perde açıldı
13. Bozcaada Uluslararası Ekolojik Belgesel Festivali (BIFED), 7 Ekim'de düzenlenen açılış törenle başladı. 11 Ekim'e kadar sürecek festivalde, çevresel kayıpları ve bu kayıpların ardındaki kararları ele alan 44 film ücretsiz izlenebilecek.
BIFED'in 13. edisyonu, Bozcaada Halk Eğitim Merkezi'nde 14 ülkeden yönetmenin, konukların ve ada sakinlerinin katılımıyla açıldı. Bu yılın teması "hesap verme sorumluluğu". Tören, BIFED Etkinlik Koordinatörü Nigâr Mat, Bozcaada Belediye Başkanı Yahya Göztepe ve BIFED Kurucu Direktörü Petra Holzer'in konuşmalarıyla başladı.
Festival bu yıl çevresel kayıpları, onlara yol açan kararlarla birlikte ele alıyor. Program, kararları kimlerin aldığını, sonuçlarından kimlerin etkilendiğini ve zararın sorumluluğunu kimlerin taşıdığını soruyor. Filmlerin gündeminde su, toprak ve biyoçeşitliliğin yanı sıra emek, eşitsizlik, zorunlu göç ve yaşam alanlarının kaybı da yer alıyor.
44 film, dört bölüm
Festival için 90 ülkeden 600'ü aşkın başvuru yapıldı. Seçilen 44 film dört bölümde gösteriliyor: Uluslararası Yarışma'da 10, Gaia Öğrenci Yarışması'nda 7, Panorama'da 15, Özel Gösterim'de 12 film.
Uluslararası Yarışma'daki filmler Fethi Kayaalp Büyük Ödülü ve Madam Melpo Ödülü için yarışıyor. Seçkide Türkiye'den Yeşim Ustaoğlu ile Selen Heinz'ın yönettiği Kuru Taşın Başı ve Evrim İnci'nin Gelgit filmi bulunuyor. En iyi müzik ve ses tasarımı için İdil Schneider-Bulut Ödülü, öğrenci yarışmasının kazananı için ise Naci Güçhan Ödülü verilecek.
Özel Gösterim bölümünde Brezilya'daki Yanomami halkının hikâyesini kendi yönetmenlerinin anlattığı belgeseller, Hindistan'daki ALT-EFF iş birliğiyle hazırlanan ekolojik belgeseller ve Sicilya'daki SiciliAmbiente ile ada iş birliği kapsamında seçilen filmler yer alıyor.
Anne Carson: Kenarda duran klasik
İsveç Akademisi, bu yılın Nobel Edebiyat Ödülü'nü Kanadalı şair, denemeci ve çevirmen Anne Carson'a verdiğini duyurdu. Akademi, 76 yaşındaki yazarı, klasik gelenekle oyunbaz bir diyalog kurarak çağdaş edebiyat için yeni biçimler yaratan cesur ve yaratıcı külliyatı nedeniyle ödüle layık gördü. Carson, Alice Munro'nun ardından ödülü alan ikinci Kanadalı yazar oldu. Ödülünü aralık ayında Stockholm'deki törenle teslim alacak. Geçen yıl ödül Macar yazar László Krasznahorkai'nindi.
Carson'ı tarif etmek için bir tür bulmak zor. Şair mi, filolog mu, denemeci mi, çevirmen mi? Akademinin gerekçesindeki "yeni biçimler" vurgusu tam da bu yüzden yerinde. Carson bu soruyla pek ilgilenmiyor, hepsini aynı sayfaya sığdırıyor.
1950'de Toronto'da doğdu. Eski Yunancayla gençken tanıştı ve bu dil hayatının ekseni oldu. Toronto Üniversitesi'nde klasik filoloji okudu, sonra Kanada ve ABD'deki üniversitelerde Yunan ve klasik edebiyat öğretti.
Nobel’e giden yolda
İlk büyük işaretlerinden biri 1986 tarihli Eros the Bittersweet oldu. Antik Yunan lirik şairlerinden yola çıkarak arzuyu bir eksiklik duygusu olarak düşünen bu deneme, akademik bir çalışma gibi başlayıp şiirsel bir sezgiye dönüşüyor.
1998'de yayımlanan Kırmızının Otobiyografisi ise onu geniş bir okur kitlesine tanıttı. Stesikhoros'un anlattığı kırmızı kanatlı canavar Geryon'u modern bir oğlana dönüştürdü. Ortaya ilk aşkı, utancı ve fotoğrafı konu alan, şiirle romanın arasında bir yapı çıktı. Kitap, türleri karıştırmanın gösteriş değil ihtiyaç olabileceğini kanıtladı.
Nox ise belki en çarpıcı örnek. Yıllarca görüşmediği kardeşinin ölümünün ardından hazırladığı bu çalışma, kitaptan çok bir nesne. Kutunun içinde akordeon gibi katlanan uzun bir şerit; fotoğraflar, mektuplar ve not parçalarıyla dolu. Sayfaların yanında Catullus'un kardeşi için yazdığı ağıt sözcük sözcük çözümleniyor. Yas, burada hem yazılan hem de çevrilmeye çalışılan bir şey.
Çevirmen olarak da farklı bir yol seçti. Sappho çevirisi If Not, Winter'da papirüslerdeki eksik ve silik yerleri doldurmak yerine köşeli parantezlerle gösterdi. Okurun boşlukla karşılaşmasını istedi. Aiskhylos, Sophokles ve Euripides'ten oluşturduğu An Oresteia, Antigonick ve Helen'i Marilyn Monroe'yla yan yana getiren Norma Jeane Baker of Troy da aynı yaklaşımın ürünleri. Klasik, onun elinde müze eşyası değil, yeniden kurulabilen bir malzeme.
Kamusal bir figür olmaya özenmiyor, sahne ışığını aramıyor
Bu yüzden Nobel kararı bir sürpriz gibi görünse de aslında bir tanıma. Carson yıllardır MacArthur Bursu, T.S. Eliot Ödülü ve Asturias Prensesi Edebiyat Ödülü gibi onurlarla anılıyordu. Ama onu ilginç kılan ödüller değil, kendi etrafında kurduğu mesafe. Kamusal bir figür olmaya özenmiyor, sahne ışığını aramıyor. Yazdığı şey kendisinden daha önde duruyor.
Belki de bu yüzden Carson'ı tanımanın en doğrudan yolu hâlâ okumak. Cümleler yalın, ironi dozunda ama her an bir yerden başka bir yere sapma ihtimali var. Eski bir dilin içinden bugüne bakan biri bu. Kaybolanı, eksik olanı ve konuşulamayanı hâlâ bir yerlere sığdırmaya çalışıyor.