Tarifeler, AI, Çin: Küresel Ticaret Yeni Bir Harita Çiziyor
27 Ağustos 2026 | Perşembe gündeminden herkese Merhaba,
Küresel ticaretin gündemi artık tek bir başlık etrafında şekillenmiyor. Tarifeler, jeopolitik gerilimler, yapay zekâ yatırımları, enerji dönüşümü, tedarik zincirlerinin yeniden yapılanması ve şirketlerin kurumsal dayanıklılığı aynı anda ticari kararların parçası haline geliyor.
Bugünün tablosunda bir tarafta ABD ile Kanada arasında yeniden tırmanan tarife gerilimi, diğer tarafta Çin'in enerji piyasasını yeniden yapılandırma çabası var. Yapay zekâ yatırımları küresel mal ticaretini desteklerken nükleer teknolojinin deniz taşımacılığı ve yüzer enerji santralleri gibi yeni kullanım alanlarına taşınması da enerji ve lojistik sektörleri açısından yeni bir dönemin işaretini veriyor.
Türkiye tarafında ise Afrika'ya ihracattaki çift haneli artış, Suriye'nin yeniden imarında ortaya çıkan fırsatlar, Avrupa hazır giyim pazarındaki pay kaybı ve tarım-gıda ihracatındaki yükseliş birbirinden farklı görünen ancak aynı stratejik soruya bağlanan gelişmeler: Türkiye, değişen küresel ticaret sisteminde hangi alanlarda rekabet avantajını koruyabilir ve hangi alanlarda yeni avantajlar yaratabilir?
Bugünün TDB’sinde küresel ticaretin yeniden yazılan kurallarını; tarifelerden yapay zekâ yatırımlarına, enerji dönüşümünden Türkiye’nin Afrika ve Suriye’deki yeni ticaret fırsatlarına uzanan gelişmelerin şirketlerin rekabet gücünü nasıl şekillendirdiğini dokuz dakikalık okuma süresiyle ele alıyoruz.
Hafta içi hergün "Ticari Diplomasi" gündemini yakalamak için Dokuz Dakikada Gündem diyoruz; www.dokuzdakika.com
Dayanıklılık artık rekabet gücünün parçası
Küresel ticaretin aynı anda tarifeler, jeopolitik gerilimler, teknoloji rekabeti, enerji dönüşümü ve tedarik zinciri değişimleriyle yeniden şekillendiği bir dönemde şirketlerin başarısını yalnızca finansal performans üzerinden ölçmek giderek zorlaşıyor.
ReALL – Resilience Alliance Kurumsal Dayanıklılık İnisiyatifi ve Marsh Türkiye'nin başlattığı Türkiye Kurumsal Dayanıklılık Algı ve Eylem Eğilimi Araştırması tam da bu dönüşüme odaklanıyor. Farklı sektörlerden 300 iş sahibi ve üst düzey yöneticiyle yapılacak anket ve 12 kanaat önderiyle gerçekleştirilecek derinlemesine görüşmelerle Türkiye iş dünyasının riskleri nasıl algıladığı, hangi alanlarda kendisini güçlü veya kırılgan gördüğü ve dayanıklılığı ne ölçüde eyleme dönüştürdüğü araştırılacak.
Araştırmanın bugün açıklanan en önemli mesajı ise henüz sonuçlardan değil, dayanıklılığın nasıl tanımlandığından geliyor.
ReALL, kurumsal dayanıklılığı yalnızca kriz sonrasında faaliyetleri sürdürebilme veya eski düzene geri dönebilme kapasitesi olarak görmüyor. Bunun yerine kavramı; değişimi öngörme, yönetme ve değişen koşullarda değer üretmeye devam etme kapasitesi olarak ele alıyor.
Ne Anlamalıyız?
Bu ayrım, bugünün ticaret gündemi açısından kritik.
Bugün Kanada'nın ABD ürünlerine misilleme tarifesi uygulaması, Çin'in yenilenebilir enerji piyasasını yeniden yapılandırması, AB'nin Çinli şirketlerin yatırımlarını daha yakından incelemesi veya Karadeniz'deki lojistik risklerin tahıl ticaretini etkilemesi birbirinden bağımsız gelişmeler gibi görünebilir.
Oysa şirket açısından bunların tamamı aynı soruya bağlanıyor: Bir şirketin tek bir pazara bağımlı olması artık yalnızca ticari bir tercih değil, jeopolitik bir risk. Tek bir tedarikçiye bağımlılık operasyonel risk yaratıyor. Enerji fiyatlarındaki dalgalanma maliyet yapısını değiştiriyor. Karbon düzenlemeleri ürünün ihracat kabiliyetini etkiliyor. Yapay zekâ ise bazı sektörlerde üretim ve rekabet modelini baştan yazıyor. Dolayısıyla kurumsal dayanıklılık, şirketlerin kriz anında “hayatta kalması”ndan çok daha geniş bir kavram haline geliyor.
Afrika'ya ihracat 7 ayda yüzde 12,6 arttı: 13,3 milyar dolarlık pazar
Türkiye'nin Afrika ülkelerine ihracatı 2026'nın ilk yedi ayında geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 12,6 artarak 13,3 milyar dolara ulaştı.
Temmuz ayındaki ihracat ise yüzde 16,3 artışla 2,3 milyar dolar oldu. Mısır, Nijerya, Güney Afrika ve Libya öne çıkan pazarlar arasında yer aldı.
Özellikle Mısır'a ilk yedi ayda ihracatın yüzde 26,1 artması ve Nijerya'ya ihracatın yüzde 52,1 yükselmesi, artışın yalnızca birkaç geleneksel pazara bağlı olmadığını gösteriyor.
Ne Anlamalıyız?
Afrika artık Türkiye açısından “alternatif pazar” tanımını aşmış durumda.
İhracat artışının kalıcı hale gelmesi için mal satmanın ötesine geçilmesi gerekiyor. Türk şirketleri açısından asıl fırsat; yerel üretim, dağıtım merkezleri, lojistik altyapısı, finansman ve ortak yatırım modelleri oluşturmak.
Özellikle inşaat, enerji, savunma, makine, gıda ve altyapı sektörleri için Afrika'daki büyüme potansiyeli önemli. Afrika'da ihracatın bir sonraki aşaması ürün satışı değil, yerinde değer zinciri kurmak olacak.
Türkiye-Suriye ticaretinde 10 milyar dolarlık hedef için yeni adım
Türkiye-Suriye ticaretinde 10 milyar dolarlık hedef için yeni bir adım atıldı. Ticaret Bakanı Ömer Bolat, 63. Uluslararası Şam Ticaret Fuarı kapsamında Suriye Ekonomi ve Sanayi Bakanı Muhammed Nidal eş-Şaar ile Şam’da bir araya geldi.
Görüşmede, iki ülke arasındaki ticaret hacminin 10 milyar dolara çıkarılması için atılacak adımların yanı sıra ulaştırma ve gümrük kapıları, ticaretin kolaylaştırılması ve Suriye’nin yeniden imarında Türk özel sektörünün üstlenebileceği rol ele alındı. Bolat ayrıca Nisan ayında gerçekleştirilen Türkiye-Suriye JETCO toplantısında varılan kararların somut sonuçlara dönüştürülmesi konusunda iradenin teyit edildiğini açıkladı.
Türkiye ile Suriye arasındaki ticaret geçen yıl yaklaşık 3,75 milyar dolara ulaşmıştı. Bolat, önce 5 milyar dolar, orta vadede ise 10 milyar dolarlık ticaret hacmine ulaşmayı hedeflediklerini belirtti.
Ne Anlamalıyız?
Suriye dosyasının Türkiye açısından yalnızca ihracat olarak değerlendirilmemesi gerekiyor.
Asıl ekonomik fırsat, yeniden imar zincirinin tamamında. Türk şirketleri için mühendislik, müteahhitlik, malzeme tedariki, finansman, lojistik ve enerji projelerinin birlikte ele alındığı konsorsiyum modelleri önem kazanabilir.
Burada kritik unsur ise ödeme mekanizmaları, hukuki güvence, sigorta ve proje finansmanı olacak. Suriye'deki yeniden imar süreci, Türkiye'nin yakın coğrafyada “ürün tedarikçisi” rolünden “entegre çözüm sağlayıcı” rolüne geçmesi için fırsat yaratabilir..
Yapı malzemelerinde rekabet “daha fazla üretim”den “daha yüksek performans”a kayıyor
Türkiye'nin çatı, cephe ve yalıtım sektöründe yeni mevzuat ve enerji verimliliği standartları üretimin niteliğini değiştiriyor.
Revize TS 825 standardıyla birlikte binaların yalnızca ısıtma değil, soğutma ihtiyaçları da daha kapsamlı biçimde hesaplanıyor. Yeni standartla binalarda enerji faturalarının yaklaşık yüzde 25 azalabileceği ve yıllık 2,5 TWh enerji tasarrufu sağlanabileceği öngörülüyor.
Sektörün ihracat tarafında da güçlü bir görünüm var. Haziran 2026'da inşaat malzemeleri ihracatı 3,17 milyar dolar olurken, 12 aylık ihracat 33,07 milyar dolara ulaştı.
Ne Anlamalıyız?
Bu gelişme Türkiye'nin yapı malzemeleri ihracatı için önemli bir dönüşüme işaret ediyor.
Avrupa'da enerji verimliliği, karbon ayak izi ve bina performansı kriterleri yükselirken, Türkiye'nin yalnızca “uygun fiyatlı yapı malzemesi üreticisi” olarak kalması yeterli olmayacak.
Ürünlerin enerji performansı, karbon içeriği, geri dönüştürülebilirliği, yangın güvenliği ve yaşam döngüsü maliyeti ihracat rekabetinin parçası olacak. Yapı malzemelerinde geleceğin ihracat avantajı düşük karbonlu ve yüksek performanslı ürün olacak..
Türkiye hazır giyimde Avrupa pazarındaki payını kaybediyor mu?
Türkiye'nin AB hazır giyim pazarındaki payı yüzde 8,8'e geriledi.
Bu gelişme, tekstil ve hazır giyim sektörünün uzun süredir karşı karşıya olduğu maliyet baskısının ve küresel rekabetin yeni bir göstergesi.
Türkiye'nin Avrupa'ya yakınlığı, hızlı teslimat kapasitesi ve üretim esnekliği önemli avantajlar olmaya devam etse de Uzak Doğu ve diğer düşük maliyetli üretim merkezleriyle rekabet giderek zorlaşıyor.
Ne Anlamalıyız?
Buradaki temel sorun ihracat miktarından çok katma değer.
Türkiye'nin Avrupa pazarındaki payını koruyabilmesi için hızlı teslimat avantajını sürdürülebilir üretim, tasarım, teknik tekstil, otomasyon ve markalaşma ile desteklemesi gerekiyor.
AB'nin sürdürülebilirlik ve karbon düzenlemeleri ise doğru yönetildiğinde tehditten çok rekabet avantajına dönüşebilir. Hazır giyimde Türkiye'nin yeni rekabet alanı “daha ucuz üretim” değil; hızlı, kaliteli, sürdürülebilir ve izlenebilir üretim olacak.
Yaş meyve ihracatı ilk kez 1 milyar dolar bandını aştı
Türkiye'nin yaş meyve ihracatı yılın ilk yedi ayında ilk kez 1 milyar dolar seviyesini geçti.
Sektörün toplam yaş meyve ve sebze ihracatı ise aynı dönemde 2,65 milyar dolara yükseldi. Taze meyve ihracatı 1 milyar doların üzerine çıkarken narenciye 923,4 milyon dolar, taze sebze ise 700,6 milyon dolar seviyesinde gerçekleşti.
Rusya, Almanya, Romanya, Ukrayna ve Polonya öne çıkan pazarlar arasında.
Ne Anlamalıyız?
Tarım ihracatında kritik konu üretim kapasitesinden çok soğuk zincir, işleme, paketleme ve lojistik.Türkiye'nin coğrafi avantajı güçlü ancak bu avantajın ekonomik değere dönüşmesi için ürünün raf ömrünü uzatan teknolojilere yatırım gerekiyor.
Tarım ihracatında büyümenin bir sonraki aşaması ürün başına daha yüksek katma değer yaratmak.
İnşaat seramikleri ihracat katkısında öne çıkıyor
Sanayi kollarında ihracat katkı oranları açısından inşaat seramikleri sektörünün 9,05 puanlık katkıyla ilk sırada yer alması, Türkiye'nin belirli yapı malzemelerinde uluslararası rekabet gücünün devam ettiğini gösteriyor.
Bu performans, yapı sektöründeki dönüşümle birlikte değerlendirildiğinde daha önemli hale geliyor.
Avrupa'da enerji verimli ve dayanıklı yapı talebi artarken, Türkiye'nin seramik, yalıtım, cephe, çatı ve diğer yapı malzemelerindeki üretim kapasitesi yeni ihracat fırsatları yaratabilir.
Ne Anlamalıyız?
Türkiye'nin yapı malzemelerinde güçlü olduğu alanları tek tek değil, entegre bir ihracat ekosistemi olarak konumlandırması gerekiyor. Seramik, yalıtım, cephe, çatı, yapı kimyasalları ve mühendislik hizmetleri birlikte sunulduğunda Türkiye'nin rekabet avantajı daha güçlü hale gelebilir. Ürün ihracatından çözüm ihracatına geçiş, Türkiye'nin yapı sektöründeki katma değerini yükseltebilir.
Karadeniz'de tahıl riski artarken Türkiye güçlü stoklarıyla avantajlı
IAOM Avrasya Başkanı Dr. Eren Günhan Ulusoy, Karadeniz'de Ukrayna ve Rusya'nın lojistik ve liman altyapılarının saldırıların hedefi haline gelmesiyle küresel tahıl tedarik riskinin arttığına dikkat çekiyor.
Rusya ve Ukrayna'nın dünya buğday arzındaki ağırlığı nedeniyle liman ve lojistik altyapısındaki bozulmalar küresel piyasaları doğrudan etkileyebilir.
Türkiye ise bu tabloda daha avantajlı konumda. Bu yıl buğday üretiminin 24,5 milyon ton seviyesine ulaşması bekleniyor. Yağışların geçen yıla göre yüzde 76 artması ve güçlü stoklar, iç piyasada kısa ve orta vadeli arz riskini azaltıyor.
Türkiye ayrıca yıllık 32 milyon ton üretim kapasitesine sahip un sektörüyle küresel un ticaretinde yüzde 23 paya sahip ve 11 yıldır dünyanın en büyük un ihracatçısı konumunda.
Ne Anlamalıyız?
Burada Türkiye'nin avantajı yalnızca tarımsal üretimden kaynaklanmıyor. Türkiye'nin asıl stratejik gücü üretim, depolama, işleme, lojistik ve ihracat zincirinin birlikte bulunması. Avrupa'daki kuraklık ve Karadeniz'deki jeopolitik riskler devam ettiği sürece Türkiye'nin işlenmiş hububat ürünlerinde bölgesel tedarik merkezi olma potansiyeli artıyor. Özellikle un, makarna, bulgur, yem ve değirmencilik teknolojileri açısından Orta Doğu, Afrika ve Orta Asya pazarları takip edilmeli. Gıda güvenliği jeopolitik bir meseleye dönüştükçe, Türkiye'nin tarım-gıda zinciri stratejik ihracat sektörlerinden biri haline gelebilir.
Kanada’dan ABD’ye 20 milyar dolarlık misilleme: Ticaret savaşı yeni cephe kazanıyor
ABD ile Kanada arasındaki ticaret gerilimi yeni bir aşamaya taşınıyor. Kanada, yaklaşık 20 milyar dolarlık ABD ürününe yüzde 15 ila yüzde 50 arasında değişen misilleme tarifeleri uygulamaya hazırlanıyor.
Gelişme, Washington ile Ottawa arasındaki müzakerelerin sonuçsuz kalmasının ardından geldi. Böylece Kuzey Amerika'nın son derece entegre tedarik zincirleri açısından kritik öneme sahip iki ekonomi arasındaki ticari gerilim yeniden yükselmiş oldu.
Buradaki temel risk otomotiv, çelik, tarım, elektronik ve makine gibi sektörlerde üretim süreçlerinin sınırlar arasında parçalanmış olması, tarife artışlarının tek bir üründen çok daha geniş bir maliyet zinciri yaratabileceği anlamına geliyor.
Kuzey Amerika örneği aynı zamanda küresel ticarette yeni bir dönemin karakterini gösteriyor: Ticaret politikası artık yalnızca ithalat-ihracat dengesi üzerinden değil, stratejik sektörlerin korunması ve tedarik zincirlerinin kontrolü üzerinden şekilleniyor.
Ne Anlamalıyız?
Türkiye açısından burada izlenmesi gereken ana gösterge ABD-Kanada arasındaki tarifelerin hangi sektörlerde kalıcı hale geleceği. Çünkü Türkiye'nin doğrudan Kanada veya ABD ile ticaretinden bağımsız olarak, Kuzey Amerika'daki maliyet artışları üçüncü ülkelere yönelik tedarik ve yatırım kararlarını değiştirebilir.
Özellikle çelik, otomotiv yan sanayi, makine, beyaz eşya ve yapı malzemelerinde şirketlerin yeni tedarikçi arayışları Türkiye için fırsat yaratabilir. Ancak bunun gerçekleşmesi için yalnızca fiyat avantajı yeterli olmayacak; teslimat süresi, sertifikasyon, lojistik güvenilirlik ve menşe kuralları belirleyici olacak.
Tarifeler yükseldikçe şirketlerin “en ucuz tedarikçi” arayışından “en güvenilir alternatif tedarikçi” arayışına geçişi hızlanıyor.
Küresel ticaret haziranda yüzde 2 büyüdü: Yapay zekâ yeni ticaret lokomotifi oluyor
Dünya ticaret hacmi Haziran 2026'da Mayıs ayına göre yaklaşık yüzde 2 arttı. Yılın başındaki jeopolitik şokların ardından ticaret hacminin yeniden yükselmesi dikkat çekiyor.
Büyümenin arkasındaki en önemli faktörlerden biri ise yapay zekâ altyapısına yönelik yatırımlar.
Yarı iletkenler, veri merkezlerinde kullanılan sermaye malları, elektrik altyapısı ve elektronik bileşenler küresel mal ticaretindeki talebi destekliyor. Dünya Ticaret Örgütü'nün ticaret göstergeleri de AI yatırımlarının elektronik bileşen talebini desteklediğine işaret ediyor.
Bu gelişme önemli çünkü yapay zekâ yatırımları artık yalnızca teknoloji şirketlerinin bilançosunu veya çip üreticilerini ilgilendiren bir konu olmaktan çıkıyor. Veri merkezlerinin kurulması için elektrik üretiminden şebeke yatırımlarına, soğutma sistemlerinden çelik ve inşaat malzemelerine kadar geniş bir fiziksel altyapı gerekiyor.
Dolayısıyla AI ekonomisinin büyümesi, küresel ticarette yeni bir sermaye malları döngüsü yaratıyor.
Ne Anlamalıyız?
Yapay zekâ yatırımlarını yalnızca Nvidia, çip veya yazılım üzerinden okumak artık yetersiz.
Asıl ticari fırsat, AI altyapısının ikinci ve üçüncü halkalarında ortaya çıkıyor: elektrik ekipmanları, transformatörler, kablo, soğutma sistemleri, enerji depolama, veri merkezi inşaatı, yedek güç sistemleri ve yüksek performanslı yapı malzemeleri.
Türkiye açısından özellikle elektrik ekipmanları, kablo, çelik, yapı malzemeleri, jeneratör, enerji depolama ve veri merkezi altyapısı takip edilmesi gereken alanlar.
AI yatırımlarının küresel ticareti desteklemesi geçici bir teknoloji trendinden çok, yeni bir sermaye yatırımı dalgasının oluştuğuna işaret ediyor.
Çin enerjide yeni bir döneme hazırlanıyor: Elektrik üretiminden elektrik ticaretine
Çin'in yenilenebilir enerji sektöründe gerçekleştirdiği büyük ölçekli dönüşüm, yalnızca daha fazla güneş ve rüzgâr kapasitesi kurmakla sınırlı kalmıyor. Ülke aynı zamanda yenilenebilir elektriğin piyasalarda daha etkin şekilde alınıp satılabileceği yeni bir elektrik ticareti yapısına yöneliyor.
Bu değişim, Çin'in çok büyük yenilenebilir enerji kapasitesini daha piyasa odaklı bir sistemle entegre etme çabasının parçası.
Güneş ve rüzgâr kapasitesi arttıkça sorun yalnızca elektrik üretmek değil; bu elektriğin ne zaman, nerede ve hangi fiyatla kullanılacağını yönetmek haline geliyor. Bu nedenle Çin'deki dönüşüm; enerji depolama, şebeke yatırımları, elektrik ticareti, talep tarafı yönetimi ve esnek üretim kapasitesini aynı denklem içinde değerlendiriyor.
Ne Anlamalıyız?
Türkiye'nin yenilenebilir enerji dönüşümü açısından Çin'deki gelişmenin asıl önemi burada. Türkiye de güneş ve rüzgâr kapasitesini hızla artırıyor. Ancak kapasite artışının ekonomik değer yaratması için piyasa mekanizmalarının, depolamanın, şebeke esnekliğinin ve elektrik ticaretinin aynı hızda gelişmesi gerekiyor. Dolayısıyla önümüzdeki dönemde enerji şirketleri açısından yatırım fırsatı enerjiyi depolamak, yönetmek, ticaretini yapmak ve şebekeye entegre etmekte ortaya çıkabilir. Yenilenebilir enerji piyasasının bir sonraki büyüme alanı üretim değil, esneklik ve elektrik ticareti olabilir.
Nükleer enerji denize açılıyor: IAEA'dan ATLAS girişimi
Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (IAEA) Genel Direktörü Rafael Grossi, sivil nükleer teknolojilerin denizlerde kullanımını desteklemek amacıyla ATLAS – Atomic Technologies Licensed for Applications at Sea girişiminin başlatılacağını açıkladı.
Girişimin kapsamında nükleer tahrikli gemiler ve yüzer nükleer enerji santralleri gibi uygulamaların önünü açacak çerçevenin geliştirilmesi hedefleniyor. ATLAS'ın 26-27 Ağustos'ta Washington'da düzenlenecek IAEA bakanlar düzeyindeki etkinlikte tanıtılması bekleniyor.
Bu gelişme enerji ve deniz taşımacılığını iki ayrı sektör olmaktan çıkarabilecek nitelikte. Yüzer nükleer santraller; uzak bölgelerde enerji üretimi, sanayi tesislerinin beslenmesi veya enerji altyapısı sınırlı bölgeler açısından yeni bir seçenek oluşturabilir. Nükleer tahrikli gemiler ise uzun vadede deniz taşımacılığının yakıt denkleminde önemli bir değişiklik yaratabilir.
Ne Anlamalıyız?
Burada henüz kısa vadeli bir ticari dönüşümden söz etmek için erken. Ancak yatırımcıların şimdiden takip etmesi gereken alanlar belli: SMR teknolojileri, gemi inşa, nükleer güvenlik, sigorta, liman altyapısı, sınıflandırma, yakıt tedariki ve regülasyon.
Türkiye'nin güçlü gemi inşa ve savunma sanayi altyapısı düşünüldüğünde, bu alan uzun vadede stratejik bir teknoloji başlığına dönüşebilir. Nükleer enerji ile denizcilik arasındaki kesişim, önümüzdeki 10 yılın yeni enerji-teknoloji yatırım alanlarından biri olabilir.
Goldwind'de kâr sıçraması: Çin rüzgâr üreticileri yeniden güç kazanıyor
Çin'in önde gelen rüzgâr türbini üreticilerinden Goldwind, 2026'nın ilk yarısında kârında güçlü artış açıkladı.
Gelişme, Çin rüzgâr sektörünün ölçek ekonomisi, tedarik zinciri avantajı ve iç pazardaki yüksek talep sayesinde üreticilerin maliyet baskılarına karşı yeniden güç kazandığını gösteriyor.
Çinli üreticilerin küresel rüzgâr türbini pazarındaki ağırlığı arttıkça, Avrupa ve diğer pazarlarda ticaret politikaları ile teknoloji rekabeti arasındaki gerilim de artıyor.
Goldwind örneği Türkiye açısından iki yönlü okunmalı. Birincisi, Çinli üreticilerin maliyet avantajı Türkiye'deki rüzgâr yatırımlarında ekipman maliyetlerini etkileyebilir. İkincisi ise Türkiye'nin kendi rüzgâr ekipmanı üretim ekosistemini geliştirmesi açısından rekabet baskısını artırabilir.
Türkiye'nin avantajı yalnızca iç pazar değil; Avrupa, Orta Doğu, Kuzey Afrika ve Orta Asya'ya yakınlığı. Rüzgâr enerjisinde geleceğin rekabeti yalnızca türbin fiyatı üzerinden değil, yerelleşme, finansman, servis ağı ve ihracat kapasitesi üzerinden şekillenecek.
JD.com vakası: AB-Çin gerilimi şirketlerin satın alma planlarına yansıyor
Çinli e-ticaret şirketi JD.com'un Almanya merkezli Ceconomy'yi yaklaşık 2,5 milyar dolara satın alma girişimi, AB-Çin ekonomik ilişkilerindeki gerilimin şirket satın almalarına nasıl yansıdığını gösteren önemli bir örnek haline geldi.
Reuters Breakingviews'e göre işlem, AB'nin Yabancı Sübvansiyonlar Yönetmeliği kapsamında incelemeye takıldı. Çin tarafının AB soruşturmasına yönelik itirazları da süreci daha karmaşık hale getirdi.
AB'nin Çinli şirketlere yönelik rekabet, devlet desteği ve piyasa erişimi incelemeleri, gelecekteki satın alma ve yatırım kararlarının önemli parametrelerinden biri haline geliyor.
Ne Anlamalıyız?
Jeopolitik risk artık M&A sürecinin sonunda değil, daha teklif aşamasında hesaba katılıyor.
Bir Çinli şirketin Avrupa'da satın alma yapması için artık yalnızca finansal kapasitesi ve stratejik uyumu yeterli olmayabilir. İşlemin devlet desteği, rekabet hukuku, teknoloji transferi ve stratejik sektör politikaları açısından nasıl değerlendirileceği de fiyat kadar önemli. Avrupa'da Çinli şirketlerin satın almalarında regülasyon riski, değerleme modellerinin içine daha fazla girecek.
SA-RA Enerji'den 2,9 milyar TL'lik dev sözleşme
Türkiye enerji altyapısı sektöründe SA-RA Enerji'nin 2,9 milyar TL tutarındaki sözleşmesi, elektrik iletim ve enerji altyapısına yönelik yatırımların büyüklüğünü bir kez daha ortaya koyuyor.
Yenilenebilir enerji yatırımlarındaki artış, yalnızca üretim kapasitesinin büyümesini değil, buna eşlik edecek iletim ve dağıtım altyapısının da genişlemesini zorunlu kılıyor.
Enerji dönüşümünde yatırım fırsatının yalnızca santral tarafında aranması önemli bir hata olabilir.
Türkiye'de güneş ve rüzgâr kapasitesi arttıkça trafo, şalt ekipmanı, kablo, iletim hatları, enerji depolama ve dijital şebeke teknolojileri için talep de büyüyecek.
Türkiye'nin enerji dönüşümünde “şebeke ekonomisi” yeni yatırım döngüsünün ana başlıklarından biri olacak.
Küresel ticaret büyüyor, ancak maliyet baskısı artıyor
Küresel ticaret 2026'nın ilk yarısında güçlü seyrini korurken, büyümenin yanında enerji, lojistik ve hammadde maliyetlerindeki artış şirketlerin marjları üzerindeki baskıyı artırıyor.
Bu tablo, bugünkü TDB gündemindeki tarifeler, jeopolitik riskler ve tedarik zinciri değişimleriyle birleştiğinde küresel ticarette yeni bir döneme işaret ediyor.
Türkiye açısından ihracat artışı kadar maliyet ve fiyat rekabeti de kritik hale geliyor. Şirketlerin yakın pazarları, alternatif tedarikçileri ve yüksek katma değerli ürünleri daha fazla değerlendirmesi gerekecek.
2026'nın ikinci yarısında asıl soru ticarette büyümenin şirketlerin kârlılığına ne kadar yansıdığı olacak.