Milyar Dolarlık Satın Almalar, Yapay Zekâ Yarışı, Yeni Yatırımlar ve Bir de Pandalar!

30 Eylül 2026 gününden, İş Dünyası bültenimizin bu haftaki sayısından herkese Merhaba.

Bu hafta iş dünyasının gündemi; ekonominin yalnızca rakamlardan ibaret olmadığını bir kez daha bizlere gösteriyor. Şirketler milyarlarca dolarlık hamlelerle geleceğe hazırlanırken ülkeler ticaret rotalarını yeniden şekillendiriyor. Hatta iki panda bile küresel ilişkilerin ekonomiyle kesiştiği noktaya işaret ediyor.

Türkiye ve Amerika arasında farklı iş birlikteliği noktalarında yeni ticari alanlar tesis edilmeye çalışılıyor. Hedef ABD ile ticarette 100 Milyar USD

Çelik sektöründe kritik aşama, elektrikli araç altyapısı, YEKA projeleri.

Türkiye’den dünyaya uzanan yatırım, ticaret, teknoloji, enerji ve şirket gündeminin öne çıkan gelişmelerini bu sayıda bir araya getirdik.

İş Dünyasından öne çıkan gelişmeler için; dokuzdakika.com

Keyifli okumalar...

New York’ta Türkiye ekonomisi için yeni Sayfa: Ticaret, yatırım ve enerji masada

Birleşmiş Milletler 81. Genel Kurulu, bu yıl Türkiye açısından diplomatik temasların yanı sıra ticaret ve yatırım gündeminin de yoğunlaştığı bir platform oldu. New York'taki temaslarda Türk ve Amerikan iş dünyası bir araya geldi. Türkiye'nin küresel yatırım zincirlerindeki konumu, enerji ve teknoloji yatırımları ile yeni ihracat pazarları öne çıktı.

ABD ile ticarette 100 milyar dolarlık hedef

Genel Kurul kapsamında gerçekleştirilen temasların en dikkat çekici ekonomik başlıklarından biri Türkiye-ABD ticaret ilişkileri oldu. 2025'te 38,6 milyar dolara ulaşan iki ülke ticaret hacminin 2026 sonunda 42-43 milyar dolar seviyesine çıkabileceği belirtildi. Uzun vadede ise 100 milyar dolarlık ticaret hacmi hedefi gündemde tutuluyor.

Ancak gündem yalnızca mal ticaretinin artırılmasıyla sınırlı kalmadı. Türk ve Amerikalı şirketler arasında karşılıklı yatırımlar, teknoloji ortaklıkları, enerji, girişimcilik ve yüksek katma değerli üretim alanlarında iş birliklerinin geliştirilmesi ele alındı.

Türkiye'nin ABD'deki yatırımlarının 14,9 milyar dolara, ABD'den Türkiye'ye gelen doğrudan yatırımların ise 16,5 milyar dolara ulaştığı açıklandı. Türkiye'de faaliyet gösteren ABD sermayeli şirket sayısının da 2 bin 300'ün üzerinde olduğu bildirildi.

Yatırımcıların gündeminde makroekonomi ve yüksek teknoloji vardı

New York'taki 19. Türkiye Yatırım Konferansı'nda ABD'li kurumsal yatırımcılar, fon yöneticileri ve finans kuruluşları temsilcileri Türkiye'nin ekonomik görünümü ve yatırım fırsatlarını değerlendirdi.

Toplantılarda Orta Vadeli Program, dezenflasyon süreci, mali disiplin ve fiyat istikrarının yanı sıra Türkiye'nin üretim ve lojistik altyapısı ele alındı.

→ Yeşil ve dijital dönüşüm,

→ İleri imalat, 

→ Savunma ve havacılık,

→ Sağlık, lojistik ve dijital teknolojiler yatırım fırsatları açısından öne çıkan alanlar oldu.

Enerji ve nükleer teknoloji yeni iş birliği alanları arasında

Genel Kurul haftasında enerji de ekonomik diplomasinin önemli başlıklarından biri oldu. Türkiye'nin enerji vizyonu ve özellikle nükleer enerji alanındaki iş birlikleri ABD tarafıyla yürütülen görüşmelerde gündeme geldi. Küçük modüler reaktörlerin (SMR) Türkiye'de kullanımına yönelik teknik, kurumsal ve finansal yol haritası konusunda ABD Ticaret ve Kalkınma Ajansı ile Türkiye'nin nükleer enerji şirketi arasında iş birliği anlaşması imzalandı.

Enerji başlığının yatırım gündemindeki ağırlığı, Türkiye'nin önümüzdeki dönemde enerji arz güvenliği, teknoloji transferi ve enerji altyapısı yatırımlarını ekonomik ortaklıkların bir parçası olarak konumlandırdığını gösteriyor.

COP31 öncesi iş dünyasına yeni rol

Genel Kurul haftasının Türkiye açısından bir diğer önemli boyutu ise iklim gündemiydi. Antalya'da gerçekleştirilecek COP31 öncesinde Türkiye'nin COP31 İş Dünyası Danışma Konseyi de New York'ta toplandı.

Toplantıda iş dünyasının COP31 Eylem Gündemi'ne ilişkin değerlendirmeleri ele alındı. Konseyin yedi çalışma grubunun, hedeflerin uygulamaya geçirilmesi için iş dünyasının katkılarını ortaya koyması planlanıyor.

Aynı hafta Türkiye öncülüğünde, en az gelişmiş ülkelerin yeşil sanayileşmesini desteklemek amacıyla yeni bir mekanizma da tanıtıldı. Mekanizma; teknoloji, teknik uzmanlık, proje geliştirme ve finansmanı bir araya getirerek yeşil sanayi projelerinin yatırım yapılabilir hale getirilmesini hedefliyor.

İş dünyası açısından ne anlama geliyor?

BM 81. Genel Kurulu'nun Türkiye açısından ekonomik çıktıları üç başlıkta öne çıkıyor: 

• ABD ile ticaret ve yatırım ilişkilerinin derinleştirilmesi, 

• Yüksek teknoloji ve enerji yatırımlarının çeşitlendirilmesi  

• COP31 öncesinde yeşil dönüşüm finansmanının iş dünyası gündemine taşınması.

New York'taki temaslar, Türkiye'nin ekonomik diplomasisinde ticaret hacminin artırılmasının yanında yatırım, teknoloji transferi, ortak üretim ve küresel değer zincirlerine daha fazla entegrasyonun giderek daha önemli hale geldiğine işaret ediyor.

Çin'in yeni ticaret rotaları Türkiye için hem rekabet hem fırsat yaratıyor

DEİK'in, ABD'nin Çin'e uyguladığı tarifelerin ardından Çin dış ticaretindeki değişimi analiz ettiği rapora göre, Çin'in ABD'ye ihracatının toplam ihracatı içindeki payı 2024'te yüzde 14,68 iken 2025'te yüzde 11,14'e geriledi. Çin, kaybı telafi etmek için Afrika, Orta Doğu ve Avrupa başta olmak üzere alternatif pazarlara yöneliyor.

DEİK Başkanı Nail Olpak, Çin'in yöneldiği bu coğrafyaların aynı zamanda Türk şirketlerinin güçlü olduğu veya büyümeyi hedeflediği pazarlar olduğunu vurguladı.

📌 Değişen ticaret rotalarının Türkiye açısından yalnızca rekabet baskısı değil, yeni yatırım ve üretim fırsatları da yaratabileceği belirtiliyor.

Ekonomik güven 39 ayın en yüksek seviyesinde

Ekonomik güven endeksi eylülde aylık bazda yüzde 0,7 artarak 101,3'e yükseldi ve haziran 2023'ten bu yana en yüksek seviyesine ulaştı. Reel kesim güven endeksi de yüzde 0,1 artışla 102,5 oldu.

Tüketici güvenindeki yüzde 1,3'lük artış da genel tabloyu desteklerken, inşaat sektörü güven endeksi yüzde 0,2 geriledi.

EBRD Türkiye'nin büyüme tahminini yüzde 3'e çekti

Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası (EBRD), Türkiye ekonomisinin 2026'da yüzde 3, 2027'de ise yüzde 4 büyümesini bekliyor. Banka, Türkiye için 2026 büyüme tahminini Haziran ayındaki yüzde 3,5 seviyesinden aşağı çekti.

Revizyonda yüksek enflasyon ve sıkı finansal koşullar nedeniyle iç talepteki zayıflama, Orta Doğu'daki savaşın etkileri ve ihracatta maliyet rekabetçiliğine ilişkin baskılar etkili oldu. Buna karşılık dış talebin güçlenmesi ve para politikasındaki disiplinin sürdürülmesinin yatırımları destekleyebileceği belirtildi.

Dünya Bankası'ndan tarımsal gıda sektörüne 750 milyon dolarlık finansman

Dünya Bankası, Türkiye Tarımsal Gıda Sektörünün Dönüşümü Projesi için 750 milyon dolar finansman sağlayacak. Tarım ve Orman Bakanlığı ile TKDK tarafından yürütülecek proje, tarımsal gıda değer zincirlerinin rekabetçiliğini artırmayı ve işletmelerin verimlilik, katma değer ve pazara erişim kapasitesini geliştirmeyi hedefliyor.

🔎 Yeni finansmanla birlikte Dünya Bankası'nın Türkiye'ye 2026 yılında tüm sektörlerde sağladığı uzun vadeli ve uygun koşullu dış finansmanın 9 milyar doları aşması bekleniyor.

EPDK'dan elektrikli araç şarj altyapısına depolama desteği

Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK), yüksek güçlü elektrikli araç şarj istasyonlarında depolama kullanımının önünü açan yeni bir düzenleme yaptı. Buna göre, şarj istasyonlarına entegre depolama tesisleri istasyonun mevcut anlaşma gücünden daha yüksek araç şarj gücü sağlayabilecek.

➡️ Düzenleme, özellikle yüksek hızlı şarj noktalarında şebeke bağlantı kapasitesini artırmadan depolama sistemleri üzerinden daha yüksek güçte şarj hizmeti verilmesine imkân tanıyor. Böylece şarj altyapısı ile enerji depolama yatırımlarının birlikte büyümesi için yeni bir alan açılıyor.

Türkiye'nin ilk denizüstü rüzgâr YEKA'sında 3 milyar dolarlık yatırım beklentisi

Türkiye'nin ilk denizüstü rüzgâr YEKA projesinin hayata geçirilmesiyle yaklaşık 3 milyar dolarlık yatırımın oluşması bekleniyor. Yatırımın yaklaşık yarısının türbinlere, kalan bölümünün ise elektrik, inşaat ve lojistik gibi alanlara yönelmesi öngörülüyor.

1.000 MW'lık projenin ihalesinin 2027'nin ilk çeyreğinin sonunda yapılması planlanıyor.

📌 Projenin yalnızca enerji üretimi değil; denizcilik, gemi inşa, elektrik ekipmanı, lojistik ve özel proje ekipmanları gibi alanlarda da yeni bir sanayi ekosistemi oluşturması bekleniyor.

Türkiye-Birleşik Krallık ticaretinde dijital ekonomi için yeni dönem

Türkiye ile Birleşik Krallık arasındaki Serbest Ticaret Anlaşması'nın genişletilmesine yönelik müzakerelerde beş tur tamamlandı. Görüşmelerde,

→ dijital ticaret,

→ telekomünikasyon,

→ yatırım,

→ hukuki hizmetler,

→ kamu alımları ve

→ sürdürülebilirlik gibi yeni başlıklar ele alınıyor.

Mevcut anlaşmanın kapsamının genişletilmesiyle iki ülke arasındaki ticarette mal ticaretinin yanı sıra dijital hizmetler ve yatırımların ağırlığının artırılması hedefleniyor.

Türkiye tarım tedarik zincirlerini güvence altına almaya çalışıyor

Jeopolitik riskler, savaşlar ve Hürmüz Boğazı'ndaki aksamalar tarımsal girdilerden navluna kadar birçok maliyeti etkilerken Türkiye tarım diplomasisini yoğunlaştırıyor. Rusya ile yürütülen temaslarda gübre, narenciye ve domates ticareti ele alınırken, Türkiye'ye gübre sevkiyatında bu yıl herhangi bir sınırlama olmaması konusunda uzlaşmaya varıldı.

Çin ile ise badem, defne yaprağı, kanatlı eti ve su ürünleri başta olmak üzere tarımsal ürün ihracatının geliştirilmesi gündemde. Bu temaslar, gıda güvenliği kadar tedarik zinciri sürekliliği ve yeni ihracat pazarlarına erişim açısından da önem taşıyor.

Türk kozmetiğinde ihracat 1,18 milyar dolara ulaştı

Türk kozmetik ürünleri ihracatı 2026'nın ilk yarısında yıllık bazda yüzde 8,9 artarak 1,18 milyar dolara yükseldi. Kozmetik ve yıkama müstahzarları ihracatı ise 100'den fazla ülkeye 1,56 milyar dolar seviyesinde gerçekleşti.

Sektörde parfüm, koku verici maddeler ile güzellik, makyaj ve cilt bakım ürünlerinde çift haneli artışlar kaydedildi.

Avrupa, Orta Doğu, Amerika ve Afrika'ya yayılan ihracat ağı, Türk kozmetik sektöründe fason üretimden markalaşma ve yüksek katma değerli üretime geçişi hızlandırıyor.

Türk çeliğinin AB kotasında kritik eşik

Türkiye'nin AB'ye soğuk işlenmiş çelik çubuk ihracatında 1 Temmuz-30 Eylül dönemi için ayrılan 7.045 tonluk kotanın yüzde 99,8'i kullanıldı. 28 Eylül itibarıyla Türkiye'nin mevcut kotasında yalnızca yaklaşık 17 ton kaldı.

🔎 İhracatçının gözü şimdi 1 Ekim'de başlayacak yeni kota döneminde. Türkiye için üç aylık dönemde yeniden 7.045 tonluk ülke kotası açılması öngörülüyor.

📌 Mevcut dönemde kotanın kısa sürede dolması, AB pazarında çelik ihracatçıları açısından kota yönetimini daha kritik hale getiriyor.

COP31'de elektrifikasyon hedefi enerji ithalatını azaltabilir

Türkiye'nin ev sahipliğinde gerçekleştirilecek COP31 kapsamında gündeme gelen elektrifikasyon hedefi, elektriğin küresel nihai enerji tüketimindeki payının 2035'e kadar yüzde 35'e çıkarılmasını öngörüyor. Bu dönüşümün hızlanmasının ülkelerin toplam enerji ithalat faturasını yıllık 500 milyar doların üzerinde azaltabileceği hesaplanıyor.

Hedef, enerji dönüşümünü yalnızca emisyon azaltımı açısından değil, enerji ithalatının azaltılması ve enerji güvenliğinin güçlendirilmesi açısından da ekonomik bir gündem haline getiriyor. Türkiye açısından ise COP31; elektrifikasyon, yenilenebilir enerji, depolama ve şebeke yatırımlarının birlikte tartışılacağı önemli bir platform olacak.

ABD-Çin ticaretinde yeni tarife çerçevesi

ABD ve Çin, yaklaşık 30'ar milyar dolarlık ürünün daha elverişli gümrük tarifelerinden yararlanması konusunda uzlaştı.

Tarife düzenlemesinde tüketici ürünleri, tarım, gıda ve tıbbi cihazlar öne çıkıyor. İki ülke ayrıca kritik minerallerin tedariki ve yapay zekâ alanında iş birliğini görüşüyor.

Yeni çerçeve, ticaret geriliminin bazı ürün gruplarında kontrollü biçimde azaltılmasına yönelik bir adım olarak öne çıkıyor.

ABD-Kanada ticaretinde yeni gerilim

ABD, Kanada'dan yaklaşık 1 milyar dolarlık ithalata yönelik kısıtlamayı yürürlüğe koydu.

Alkollü içecekler, süt ürünleri ve motorlu taşıtlar, düzenlemeden etkilenen ürünler arasında yer alıyor.

İki ülke arasındaki yıllık ticaret yaklaşık 880 milyar dolar seviyesindeyken gelişme Kuzey Amerika'daki tedarik zincirlerinde tarife riskinin sürdüğünü gösteriyor.

Polonya'nın elektrikli mobilite dönüşümünde Türkiye fırsatı

Polonya'nın elektrikli araç, batarya ve şarj altyapısı yatırımları Türk şirketleri için yeni iş birliği alanları yaratıyor. Görüşmelerde Türkiye'nin otomotiv tedarik altyapısı ve AB ile Gümrük Birliği bağlantısı öne çıktı.

Özellikle batarya, elektronik sistemler ve elektrikli otobüs teknolojilerinde ortak üretim ve yatırım fırsatları değerlendiriliyor.

Türk Devletleri arasında ticaret 1,27 trilyon dolara ulaştı

Türk Devletleri Teşkilatı ülkelerinin toplam ticaret hacmi 2025'te 1,27 trilyon dolara yükseldi. Bölgenin toplam GSYH'si 2,4 trilyon doları aşarken Orta Koridor ve demiryolu projeleri ticaret bağlantılarını güçlendiriyor.

Dijital gümrük, lojistik ve Hazar geçişli altyapı yatırımları bölgesel ekonomik entegrasyonun yeni başlıkları arasında.

Vietnam golf turizminde yatırımları hızlandırıyor

Vietnam, golf turizmini yüksek gelirli ziyaretçi çekme stratejisinin önemli unsurlarından biri haline getiriyor. Ülkede 90'ın üzerinde golf sahası bulunurken 50'den fazla yeni tesisin geliştirme aşamasında olduğu bildiriliyor.

Golf sahaları; otel, resort ve gayrimenkul yatırımlarıyla birlikte planlanarak turizm gelirinin ziyaretçi başına artırılması hedefleniyor.

Çin'in panda diplomasisi yeniden gündemde

Çin, Atlanta Hayvanat Bahçesi'ne 10 yıllık iş birliği kapsamında iki dev pandayı gönderdi. Panda anlaşmaları günümüzde koruma, araştırma ve yetiştirme programları aracılığıyla yürütülüyor.

Gelişme, ABD-Çin ilişkilerinde ticaret ve teknoloji rekabetinin yanı sıra diplomatik ve kültürel temas kanallarının da açık tutulduğunu gösteriyor.

Türkiye’nin rüzgârına 70 milyon avroluk teknoloji yatırımı

Alman rüzgar türbini üreticisi Nordex, 2026'da Türkiye'nin rüzgâr enerjisi sektörüne 70 milyon avroluk yatırım yaptı. Şirketin İzmir Menemen'deki yeni türbin fabrikasında üretim başladı. Yıllık 400 türbin üretmesi planlanan tesiste çalışan sayısının yıl sonunda 1.600'e çıkarılması hedefleniyor. Aliağa'daki ikinci fabrikanın da hazırlıkları sürüyor.

Türk Telekom’dan yapay zekâ ve iletişim teknolojilerinde stratejik iş birliği

Türk Telekom’un grup şirketi Argela, Silikon Vadisi merkezli Stanford Araştırma Enstitüsü (SRI) ile yeni nesil iletişim teknolojileri alanında stratejik iş birliğine gitti. Ortak çalışmanın ilk odağı, yüksek hızlı paket işleme teknolojilerinin GPU tabanlı programlanabilir platformlara taşınması.

Projenin, Türkiye’de geliştirilen mühendislik yetkinliğinin küresel teknoloji ekosistemine taşınmasına katkı sağlaması hedefleniyor.

Novo Nordisk’ten Çinli ilaç şirketine 2,6 milyar dolarlık anlaşma

Novo Nordisk, Çinli Hengrui Pharma’nın geliştirdiği deneysel zayıflama ilacı HRS-1596 için 2,6 milyar dolara kadar çıkabilecek bir lisans anlaşması imzaladı.

Anlaşma kapsamında 300 milyon dolar peşin ödeme yapılırken, kalan tutar geliştirme, ruhsatlandırma ve ticari hedeflere bağlandı. Novo Nordisk, Çin dışındaki geliştirme, üretim ve satış haklarını elde edecek.

Anthropic’in yapay zekâ hamlesinde maliyet 518 milyar dolara çıkıyor

Yapay zekâ şirketi Anthropic’in halka arz başvurusunda, şirketin önümüzdeki dönemde bulut, bilgi işlem ve altyapı yükümlülükleri için 518 milyar dolarlık harcama yapmayı planladığı ortaya çıktı.

Şirket 2025’te 4,6 milyar dolara yaklaşan gelir elde ederken 8 milyar doların üzerinde faaliyet zararı açıkladı. Halka arzın şirket değerlemesini 2 trilyon doların üzerine taşıyabileceği belirtiliyor.

AMD, World Labs’i 8,2 milyar dolara satın alıyor

ABD’li çip üreticisi AMD, yapay zekâ şirketi World Labs’i yaklaşık 8,2 milyar dolar değerindeki hisse bazlı anlaşmayla satın almak üzere anlaştı. Satın almayla World Labs’in araştırmacı ve model uzmanlarından oluşan ekibi AMD’ye katılacak.

Şirket, anlaşmayla yapay zekâ donanımı, yazılımı ve sistemleri geliştirme kapasitesini güçlendirmeyi hedefliyor.

BioNTech Almanya ve Singapur’daki üretim tesislerini kapatacak

BioNTech, değişen üretim stratejisi ve zorlu piyasa koşulları nedeniyle Almanya’daki üç tesisini ve Singapur’daki üretim merkezini kapatma kararı aldı. Tesislerin 2027 sonu ile 2028 sonu arasında kademeli olarak kapatılması planlanıyor.

Karardan yaklaşık 1.800 çalışanın etkilenmesi beklenirken şirket kaynaklarını kanser tedavileri ve mRNA tabanlı teknolojilere yönlendirmeye devam ediyor.

Thyssenkrupp Steel’de 11 bin kişilik küçülme planının üçte biri tamamlandı

Alman çelik üreticisi Thyssenkrupp Steel, yaklaşık 11 bin pozisyonu azaltmayı öngören yeniden yapılanma planında 4 bin kişilik bölümün tamamlandığını açıkladı.

Şirket üretim kapasitesini 8,7-9 milyon tona çekmeyi planlıyor. Orta vadede en az 1,2 milyar avro düzeltilmiş FAVÖK ve yüzde 11 FAVÖK marjı hedefleniyor.

Hitachi Energy Türkiye’de yeni yatırımlara açık

Hitachi Energy, Kocaeli Dilovası’nda devreye aldığı 70 milyon dolarlık güç transformatörü fabrikasının ardından Türkiye’de yeni yatırımlar için kapıları açık bıraktı. Yeni yatırım kararında talebin güçlü seyretmesi, yatırım ortamının destekleyici olması ve teşvik mekanizmalarının devam etmesi öne çıkıyor.

Şirket, Türkiye’yi Avrupa sanayi yapılanması ve küresel tedarik zinciri açısından önemli bir merkez olarak değerlendiriyor.