Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Konferansı’nın (UNCTAD) yeni raporu, Gazze’deki yıkımın ekonomik boyutunu ortaya koydu. Rapora göre Gazze’nin toparlanması ve yeniden inşası için 71,5 milyar dolara ihtiyaç var. Üstelik bu rakam, yeni hasarların tespit edilmesi hâlinde daha da artabilir.
Bu rakamın arkasında 35,2 milyar dolarlık fiziksel altyapı hasarı ile 22,7 milyar dolarlık ekonomik ve sosyal kayıp bulunuyor. Dünya Bankası, Avrupa Birliği ve BM tarafından hazırlanan hızlı hasar ve ihtiyaç değerlendirmesinde de Gazze’nin önümüzdeki 10 yıldaki toparlanma ve yeniden inşa ihtiyacı 71,4 milyar dolar olarak hesaplanmıştı. Aradaki fark, farklı değerlendirme tarihlerinden ve hesaplamalardan kaynaklanıyor.
Ekonominin yüzde 92’si hasar gördü
UNCTAD’ın raporuna göre Gazze’de ekim 2023’ten bu yana ekonomik işletmelerin yüzde 92’si hasar gördü veya yıkıldı. 2025 yılında Gazze’de kişi başına düşen GSYH ise yalnızca 212 dolar oldu. Bu, kişi başına günlük yaklaşık 0,58 dolarlık ekonomik üretime karşılık geliyor ve 2022 seviyesinin yalnızca yüzde 17’si.
İşsizlik oranı yüzde 78’e ulaşırken çalışma çağındaki nüfusun yüzde 90’ından fazlası istihdam dışında kaldı. Gazze’nin Filistin GSYH’si içindeki payı da Ekim 2023 öncesindeki yüzde 17,4’ten 2025’te yüzde 4’ün altına geriledi.
100 binlerce iş kaybı
UNCTAD, ekim 2023’ten bu yana işgal altındaki Filistin topraklarında 100 binlerce iş kaybı yaşandığını ve bunun toplamda yaklaşık 2,8 milyar dolarlık işgücü geliri kaybına yol açtığını belirtiyor.
Gazze’deki yıkımın ölçeğini gösteren bir başka veri de konutlarda. Dünya Bankası-AB-BM değerlendirmesine göre 371 bin 888’den fazla konut birimi yıkıldı veya hasar gördü. Hastanelerin yüzde 50’den fazlası çalışamaz durumda ve okulların neredeyse tamamı yıkıldı veya hasar gördü.
