Avrupa genelinde çocukların uygunsuz içeriğe maruz kalması, bağımlılık ve ruh sağlığı üzerindeki etkiler nedeniyle yaş sınırları ve dijital güvenlik önlemleri yaygınlaşıyor. Çoğu ülkede düzenlemeler henüz yasalaşmış değil, tasarı ya da hazırlık aşamasında.
AB düzeyi
-
Avrupa Komisyonu, 17 Eylül’de “AB Çocuk Yasası” teklifini açıkladı.
-
13 yaş altı çocukların sosyal medyaya erişimi engellenecek, 13-15 yaş grubu veli ya da vasi yönetimli, sınırlı hesaplarla kullanabilecek, 15 yaşından itibaren kişisel hesap açılabilecek.
-
“Sonsuz kaydırma” gibi özellikler sınırlanacak, uyku saatlerinde bildirimler kapatılacak, yabancılardan gelen istenmeyen mesajlar engellenecek.
-
Yapay zekâ sohbet botları çocuklar için varsayılan olarak kapalı olacak, çocuk profilleri varsayılan olarak gizli olacak, platformlar yaş doğrulama sistemi kullanacak.
-
Teklif sosyal medyayı, video paylaşım hizmetlerini, çevrim içi oyunları ve sohbet botlarını kapsıyor. Yürürlüğe girmesi için AB Konseyi ve Avrupa Parlamentosu’nun onayı gerekiyor.
Yasalaşmaya yakın olanlar
-
Almanya: Hükümet, AB ortak mevzuatı çıkana kadar 13 yaş altına geçici ulusal kuralları içeren strateji belgesini 14 Ekim’de onayladı. Belge henüz kanun teklifi değil.
-
Yunanistan:15 yaş altı yasa tasarısı parlamentoda görüşülmeye başladı. Kabul edilirse 1 Ocak 2027'de uygulanacak.
-
Fransa: Anayasa Konseyi ağustosta 15 yaş altı yasayı anayasaya aykırı bulmuştu. Macron yeni düzenlemenin hazır olduğunu, taslağın AB Komisyonu’na bildirildiğini söyledi.
-
İngiltere:16 yaş altı için mevzuatın yıl sonuna kadar parlamentoya sunulması, düzenlemenin gelecek ilkbaharda yürürlüğe girmesi hedefleniyor.
-
İspanya: 16 yaş altına yasak planlanıyor, ancak erken seçim nedeniyle tasarı yeni parlamentoda yeniden ele alınacak.
Komisyon ya da hazırlık aşamasında olanlar
-
Portekiz: 13 yaş altına yasak, 13-15 yaş için ebeveyn izni. İlk oylamayı geçti, komisyonda.
-
İtalya: 15 yaş altı yasağı ve yaş doğrulamayı içeren teklif gündemde.
-
Romanya: 16 yaş altına yönelik teklif komisyonda.
-
Avusturya: 14 yaş altı tasarısında kamuoyu görüşü süreci 21 Eylül’de tamamlandı.
-
Slovakya: 16 yaş altı tasarısı 6 Ekim’de ilk okumayı geçti. Kabul edilirse gelecek yıl yürürlüğe girecek.
-
Danimarka: Hükümet ve partiler 15 yaş sınırında uzlaştı. Tasarının 2027 başında parlamentoya sunulması, 1 Temmuz 2027'de yürürlüğe girmesi planlanıyor.
-
Norveç: 16 yaş sınırını öngören teklifin yıl sonuna kadar parlamentoya sunulması hedefleniyor.
-
Polonya: Dijital İşler Bakanlığı 15 yaş sınırı üzerinde çalışıyor.
-
Çekya ve Finlandiya: Başbakanlar 15 yaş sınırını destekliyor.
-
Hollanda ve Litvanya: AB genelinde ortak asgari yaşı destekliyor. Litvanya 16 yaş ve ortak yaş doğrulama sistemi istiyor.
-
Estonya: Yasak yerine platformların güvenliğini artırmasını savunuyor.
Okullarda telefon kısıtlamaları
-
Polonya’da 1 Eylül’den itibaren okul öncesi ve ilkokullarda telefon yasak.
-
İsveç’te okul saatlerinde telefon kullanımını engelleyen düzenleme 1 Ağustos’ta yürürlüğe girdi.
-
Letonya ve Çekya da benzer kısıtlamalar getiriyor.
