Ulusal Çapta Siber Güvenlik Uyarısı, Avrupa’da Kamu Siteleri Kapatıldı, “Bismillah, c’est les ténèbres” Nereden Çıktı?

22 Ekim 2026 perşembe sabahından merhaba,

Dokuz dakikada gündemi vermek için sizlerleyiz. 

📌 Cumhurbaşkanlığı Siber Güvenlik Başkanlığı, dünya genelinde internet sitelerinde ve kurumsal uygulamalarda yaygın kullanılan PHP yazılım altyapısındaki kritik güvenlik açıklarına karşı ulusal düzeyde önleyici çalışma başlattı ve uyarı yayımladı.

📌 “Tasfiyesine Karar Verilen Bazı Yatırım Fonları Hakkında Kanun Teklifi”nin birinci bölümündeki 5 madde TBMM Genel Kurulu’nda kabul edildi. 

📌 Fransa, Hollanda, Almanya, Finlandiya ve Belçika’da çok sayıda kamu kurumu sitesini geçici olarak kapattı.

📌 Fransa’daki protestolarda pankartlarda ve sloganlarda sıkça görülen “Bismillah, c’est les ténèbres” (“Bismillah, her yer karanlık”) ifadesi, eylemlerin gayriresmî sloganına dönüştü.

📌 ABD Dışişleri Bakanlığı’nın Suudi Arabistan’daki diplomatik temsilciliklerden personel ve ailelerinin zorunlu ayrılışını öngören bir karara hazırlandığı bildirildi. 

📌 Sekiz yabancı dildeki özel baskıları ve dijital platformuyla daha geniş kitlelere ulaştırılan Nutuk; sesli, işaret dilli ve Braille alfabesiyle hazırlanan biçimleriyle de erişime sunuldu.

📌 Nobel ödüllü bilim insanı Prof. Dr. Aziz Sancar’ın başarı hikâyesi, doğup büyüdüğü tarihî evde yaşatılacak. 

Detaylar bülten akışında.

Günü ve gündemi yakalamak için dokuzdakika.com. 

Wall Street ve Avrupa güçlü bilançolarla yükseldi, Borsa İstanbul %1,87 düştü

Küresel piyasalarda güçlü şirket bilançoları öne çıktı. ABD’de SpaceX’in beklentilerin çok üzerindeki sonuçları yapay zekâ hisselerini yukarı çekti, S&P 500 rekor seviyesine yaklaştı. Avrupa borsaları da jeopolitik belirsizliklere rağmen günü yükselişle kapattı. Borsa İstanbul ise önceki günkü %3,22'lik yükselişin ardından satış gördü ve günü %1,87 kayıpla tamamladı. Bugün TCMB faiz kararı açıklanacak.

Piyasa ekranı

Küresel piyasalar ve makro görünüm

ABD: S&P 500 %0,58 artışla 7.757,17, Nasdaq %1,05 artışla 26.702,86 puana yükseldi. Dow Jones %0,69 artışla 52.856,09 puandan kapandı. SpaceX’in analist beklentilerini aşan kârı Nvidia gibi diğer yapay zekâ hisseleriyle birlikte Tesla’yı da yukarı taşıdı. Netflix ise büyümeye ilişkin endişelerle düştü. Teknoloji ve sanayi sektörleri öne çıkarken defansif sektörler geride kaldı. Haftalık bazda S&P 500 %1,3, Nasdaq %2,2, Dow Jones %1,6 yükseldi. ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi %5,12 civarında seyrediyor. Fed’in 27-28 Ekim’deki toplantı öncesi sessizlik döneminde piyasalar faizin sabit kalmasını, aralıkta artırım yapılmasını bekliyor. Çarşamba kapanış sonrası Tesla ve Meta bilançolarını açıkladı.

Avrupa: Stoxx Europe 600 %0,92 yükselişle 644,49 puana çıktı. Almanya’da DAX 40 %1,35, Fransa’da CAC 40 %1,06, İtalya’da FTSE MIB %1,17, İspanya’da IBEX 35 %1,21, İngiltere’de FTSE 100 %0,19 yükseldi. Euro Stoxx 50 %1,50 artışla 6.213,45 puana ulaştı. Teknoloji ve banka hisseleri öne çıktı. Fransa’nın 10 yıllık tahvil faizi ile Alman tahvili arasındaki fark 157 baz puana genişleyerek siyasi belirsizliğin sürdüğünü gösterdi.

İç piyasada ve Borsa İstanbul’da gündem

BIST 100'de kâr satışı: BIST 100 güne %0,55 düşüşle 11.733,26 puandan başladı, gün içinde 11.780,89 ile 11.565,56 puan arasında hareket etti ve günü %1,87 kayıpla 11.577,12 puandan tamamladı. Toplam işlem hacmi 85,9 milyar lira oldu. Bankacılık endeksi %1,38, holding endeksi %2,92 değer kaybetti. Hiçbir sektör endeksi yükselmedi, en çok kaybettiren %6,02 ile sigorta oldu. Endekste 3 hisse yükselirken 95 hisse geriledi. En çok işlem gören hisseler ASELS, THYAO ve AKBNK oldu. Teknik açıdan 11.500 ve 11.400 puan destek, 11.700 ve 11.800 puan direnç olarak izleniyor. Piyasalar bugün 14.00'te açıklanacak TCMB faiz kararına odaklanıyor.

Döviz piyasası: Dolar/TL 49,60, euro/TL 55,72 civarında işlem gördü.

Emtia piyasası

Altın: Ons altın akşam saatlerinde 4.128 dolardan işlem gördü. Önceki gün 4.125 dolardan kapanmıştı. Borsa İstanbul Altın Piyasası’nda standart altının kilogram fiyatı %0,22 artışla 6 milyon 575 bin lira oldu. Gram altın Kapalıçarşı’da 6.582 lira civarında işlem gördü.

Brent petrol: Aralık vadeli Brent, dün 108,79 dolardan kapanmıştı. Sabah saatlerinde %1,4 artışla 110,34 dolara çıktı, akşam saatlerinde 109,1 dolar civarında işlem gördü. Brent için 114,95 dolar direnç, 99,79 dolar destek olarak izleniyor. Hürmüz Boğazı ve Orta Doğu’daki gelişmeler fiyatlamada belirleyici olmaya devam ediyor.

Siber Güvenlik Başkanlığı, PHP açıklarına karşı ulusal uyarı yayımladı

Cumhurbaşkanlığı Siber Güvenlik Başkanlığı, dünya genelinde internet sitelerinde ve kurumsal uygulamalarda yaygın kullanılan PHP yazılım altyapısındaki kritik güvenlik açıklarına karşı ulusal düzeyde önleyici çalışma başlattı ve uyarı yayımladı.

Kamu kurumları başta olmak üzere Türkiye genelindeki sistemlerde güvenlik taramaları başlatıldı. İlgili kurumlara acil tedbir alınması için bildirimler iletiliyor.

“PHP2Shell” olarak adlandırılan zafiyetlerin, belirli koşullarda saldırganlara kimlik doğrulaması olmadan uzaktan kod çalıştırma imkânı verebildiği değerlendiriliyor. Başkanlığa göre bu durum, özellikle internete açık sistemlerde yetkisiz erişim, veri güvenliği ihlali ve dijital hizmetlerin sürekliliğinin etkilenmesi gibi riskler taşıyor.

Siber Olaylara Müdahale Ekipleri (SOME) İletişim Platformu üzerinden tüm kurum ve kuruluşlara ile kritik altyapılara acil güvenlik duyurusu gönderildi, alınması gereken teknik ve idari tedbirler paylaşıldı.

Başkanlık, kamu kurumları ve özel sektör başta olmak üzere tüm sistem yöneticilerini internete açık bilişim altyapılarını gözden geçirmeye ve yayımlanan güvenlik güncellemelerini ivedilikle uygulamaya çağırdı. Önerilen tedbirler arasında sistemlerin güncel tutulması, yetkisiz erişim risklerinin azaltılması, ihtiyaç duyulmayan dış erişimlerin sınırlandırılması ve gerekli servislerde ilave koruma önlemleri yer alıyor.

Fon kanun teklifinin ilk 5 maddesi TBMM Genel Kurulu’nda kabul edildi

“Tasfiyesine Karar Verilen Bazı Yatırım Fonları Hakkında Kanun Teklifi”nin birinci bölümündeki 5 madde TBMM Genel Kurulu’nda kabul edildi. 

Kabul edilen hükümler

• Fonların tasfiyesi SPK’nın gözetim ve denetiminde yürütülecek. SPK, tasfiyenin aşamalarını, değerleme esaslarını, pay sahipliğinin belirlenmesini ve ödeme sırasını belirleyecek.

• Net yatırım tutarı, fona yapılan nakit giriş ve çıkışların TÜFE ile Yİ-ÜFE’nin ortalamasına göre güncellenmesiyle MKK tarafından hesaplanacak. Net yatırım tutarı 1 milyon liranın altındakilere bu tutar, üzerindekilere en fazla 1 milyon lira ara ödeme yapılabilecek.

• Piyasa bozucu eylem, bilgi suistimali ve piyasa dolandırıcılığına karıştığı SPK’since tespit edilenlere tasfiye ve geri kazanım hesabından ödeme yapılmayacak.

• Zarardan öncelikle portföy yönetim şirketi, ardından SPK’nın belirleyeceği kişiler şahsen sorumlu olacak. SPK zararı ve sorumluları TMSF’ye bildirecek, TMSF tahsilat işlemlerini yürütecek.

• Kabul edilen önergeyle, 17 Eylül 2026 ve öncesinde TEFAS’a iletilen ama fonun temerrüdü ya da fiyat açıklamaması nedeniyle gerçekleşmeyen talimatlar nedeniyle TEFAS İşlem Blokaj Alt Hesabı’nda payı bulunanlar da fon pay sahibi sayılacak ve tasfiye kapsamına girecek.

Süreçle ilgili rakamlar 

• Fon krizinden etkilenen toplam yatırımcı sayısı 455 bin 578. Bunların yaklaşık 350 bini fonlarda 1 milyon liranın altında yatırım sahibi.

• A1, Bulls ve Pardus’un 66 fonunda 45 binin üzerinde kişiye yaklaşık 40,8 milyar liralık işlem tamamlandı, tasfiyedeki fon sayısı 131'den 65'e indi.

• 7 Ekim itibarıyla sorunlu fon şirketlerinin yöneticileri dahil 220 kişi hakkında işlem yapıldı, 85 kişi tutuklandı, 23 şüpheli hakkında yakalama kararı çıkarıldı, 81 kişiye yurt dışı çıkış yasağı getirildi. 63 gerçek ve 12 tüzel kişiye ait varlıklar üzerinde 21 el koyma kararı verildi, 67 kişi ve şirketin banka, kripto ve kiralık kasa varlıklarına el konuldu.

Avrupa’da kamu siteleri önlem olarak kapatıldı

İnternet sitelerinde yaygın kullanılan PHP programlama dilinde iki kritik güvenlik açığı tespit edilince ABD, AB, İngiltere, Japonya ve Avustralya’daki siber güvenlik kurumları site yöneticilerine sistemlerini acilen güncelleme çağrısında bulundu. PHP geliştiricileri açıkları kapatmak için dört güncelleme yayımladı. Süreçten öne çıkan notlar şöyle:

• Fransa, Hollanda, Almanya, Finlandiya ve Belçika’da çok sayıda kamu kurumu sitesini geçici olarak kapattı. Fransa’da Paris Emniyet Müdürlüğü, Hollanda’da dijital kimlik sistemi DigiD, Temsilciler Meclisi ve Ulusal Siber Güvenlik Merkezi’nin siteleri çevrimdışı kaldı. Rotterdam Limanı, bazı hastaneler ve siyasi partilerin siteleri de etkilendi. Finlandiya hükümeti kamuya açık internet hizmetlerini durdurdu, Almanya’da bazı federal siteler ve Belçika Dışişleri’nin siteleri kapatıldı. Wikimedia Vakfı da bazı sistemlerini geçici olarak kapattı.

• Finlandiya ve Almanya’daki yetkililer, önlemlerin doğrulanmış bir siber saldırı nedeniyle alınmadığını bildirdi.

• CERT-EU’ya göre açıklar, belirli koşullarda saldırganların kullanıcı hesabı ya da şifre olmadan savunmasız sunucularda uzaktan kod çalıştırmasına izin veriyor. Tehlike derecesi 10 üzerinden 9,2 olarak değerlendirildi. NSA, açıkların sunucuların dosya sistemlerine ve veri tabanlarına erişim sağlayabileceğini belirtti.

• Cloudflare’in teknoloji direktörü Dane Knecht ilk saldırı girişimlerinin görülmeye başlandığını açıkladı. ABD’nin siber güvenlik ajansı CISA ise açıkların kötüye kullanıldığına dair doğrulanmış bir gözlemleri bulunmadığını bildirdi.

Açıklar yapay zekâ ile tespit edildi

PHP, sunucu tarafı dili belirlenebilen internet sitelerinin yaklaşık yüzde 70'inde kullanılıyor (W3Techs). WordPress, Drupal, Joomla ve Magento gibi platformların altyapısında yer alıyor.

Açıklar yapay zekâ ile tespit edildi. Siber güvenlik şirketi Calif, OpenAI’ın GPT-5.6 Sol modelini kullanarak bulduğu ilk açığı 11 Ağustos’ta bildirdi, OpenAI da aynı gün sorunu bağımsız olarak raporladı. Google’a bağlı Wiz 24 Ağustos’ta yapay zekâ desteğiyle ikinci açığı buldu ve bulguları PHP’de şimdiye kadarki en ciddi açıklar arasında değerlendirdi.

PHP Foundation, açıklardan birinin ilk işaretlerinin 2024'te görüldüğünü, giderilmedeki gecikmenin karar alma süreçlerinden ve kaynak yetersizliğinden kaynaklanan yapısal bir başarısızlık olduğunu kabul etti. Bilgilerin 20 Ekim’de internete sızması üzerine 22 Ekim’e planlanan güncelleme bir gün öne çekildi.

Güncelleme sürümleri 8.2.35, 8.3.36, 8.4.27 ve 8.5.12. İngiltere Ulusal Siber Güvenlik Merkezi, güncelleyemeyen kuruluşlara etkilenen sistemleri çevrimdışı bırakmalarını önerdi. Türkiye’de de Cumhurbaşkanlığı Siber Güvenlik Başkanlığı ulusal düzeyde önleyici çalışma başlattı ve kamu ile özel sektör sistem yöneticilerini güncellemeleri ivedilikle uygulamaya çağırdı.

Fransa’daki eylemlerin gayriresmî sloganı “Bismillah, c’est les ténèbres” nereden çıktı?

Fransa’daki protestolarda pankartlarda ve sloganlarda sıkça görülen “Bismillah, c’est les ténèbres” (“Bismillah, her yer karanlık”) ifadesi, eylemlerin gayriresmî sloganına dönüştü. Fransız basınına göre bu ifade, eylemcilerin polisle dalga geçmek için benimsediği bir şakaya dayanıyor. Süreci özetleyelim:

• İfadenin ilk kez Snapchat’te kullanıldığı tahmin ediliyor. İlk kullanan kişinin, kendisini eylemci olarak tanıtan bir sivil polis olduğu öne sürülüyor.

• Fransız basınına göre eylemcilerin mesajlaşma grubuna girmeye çalışan bir kişi mesajında bu ifadeyi ve Cezayir bayrağı emojilerini kullandı.

• Mesajda besmele dışında Arapça ifadelerin, sokak argosunun ve bayrak emojilerinin acemice bir araya getirilmesi eylemcileri şüphelendirdi. Göstericiler bunu polisin başarısız bir sızma girişimi olarak yorumlayıp mesajın ekran görüntülerini sosyal medyada paylaştı.

• İfade böylece eylemcilerin polisle dalga geçtiği bir slogana dönüştü. İtalya ve Belçika’daki eylemlerde de Fransa’daki eylemcilerle dayanışma amacıyla aynı cümle kullanıldı.

• Mesajı atan kişinin gerçekten gizli polis olup olmadığı bilinmiyor.

• Yağma olayları için göçmenleri ve aşırı sol grupları suçlayanlar, sloganı iddialarına kanıt olarak öne sürüyor. Haberde bu iddiaların doğruluğuna dair bir kanıt bulunmadığı belirtiliyor.

ABD, Suudi Arabistan’daki personelini ve ailelerini tahliyeye hazırlanıyor

ABD Dışişleri Bakanlığı’nın Suudi Arabistan’daki diplomatik temsilciliklerden personel ve ailelerinin zorunlu ayrılışını öngören bir karara hazırlandığı bildirildi. Aynı saatlerde İran’ın Hürmüz Boğazı kıyısında birden fazla patlama sesi duyuldu.

Reuters’a konuşan yetkililere göre hazırlık, Yemen’deki İran destekli Husilerle çatışmaların yeniden şiddetlenme ihtimalinden kaynaklanıyor.

ABD’nin Riyad Büyükelçiliği çarşamba günü güvenlik uyarısı yayımlayarak Husilerin Suudi Arabistan’a yeni saldırılar düzenleyebileceği konusunda uyardı. Uyarı, Riyad Uluslararası Havalimanı’nı hedef alan ve can kayıplarına yol açan saldırıların ardından geldi.

İki ABD’li yetkiliye göre tahliye kararı, ABD’nin Suudi Arabistan’daki diplomatik misyonunda görev yapan tüm personeli ve ailelerini kapsayabilir. Karar henüz resmen açıklanmadı.

Hürmüz Boğazı kıyısında patlama sesleri 

İran’ın resmî haber ajansı IRNA, güneydeki Hürmüzgan eyaletine bağlı Sirik’in Karpan bölgesinde birden fazla patlama sesi duyulduğunu bildirdi. Patlamaların bir saldırıdan mı yoksa füze atışlarından mı kaynaklandığı bilinmiyor, yerel kaynaklar niteliğine dair açıklama yapmadı. Bölgede son haftalarda çatışmalar görece azalmıştı, bu olay ay içinde bildirilen ilk olay.

ABD ve İsrail’in şubat sonunda İran’a yönelik saldırılarıyla başlayan savaş, Hürmüz Boğazı’nda da gerilime yol açtı. İran, boğazdan geçen gemilerin kendi izninden geçmesini şart koşuyor, ABD ise İran limanlarına ve gemilerine karşı abluka uyguluyor. Savaş öncesinde dünya petrol arzının yaklaşık beşte biri bu boğazdan geçiyordu.

Nutuk sekiz dilde dünyaya ulaşacak 

Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün Millî Mücadele yıllarını, bağımsızlığın kazanılmasını ve Cumhuriyet’in kuruluş sürecini belgelere dayalı olarak anlattığı Nutuk’u, yeni bir yayın ve araştırma sürecine taşıyan Nutuk Külliyatı Projesi’ni tanıttı. Sekiz yabancı dildeki özel baskıları ve dijital platformuyla daha geniş kitlelere ulaştırılan eser; sesli, işaret dilli ve Braille alfabesiyle hazırlanan biçimleriyle de erişime sunuldu.

Nutuk’un yalnızca basılı bir eser olarak değil, dijital teknolojiler aracılığıyla da halkın kullanımına sunulduğunu belirten Bakan Ersoy, www.nutuk.gov.tr adresli internet platformunun erişime açıldığını duyurdu. Ersoy, yeni platformda Nutuk’un özgün diliyle, bugünkü Türkçeyle ve İngilizce olarak okunabileceğini, projenin devam eden aşamalarında ise Türkmence, Kazakça, Almanca, Fransızca, Farsça, Urduca, Rusça ve İspanyolcanın da sisteme ekleneceğini açıkladı.

Dijital platformun özelliklerine değinen Ersoy, metin, ses ve görüntü içeriklerinin birbiriyle bağlantılı şekilde kullanılabildiğini; metinden sese, sesten videoya, bir dilden başka bir dile ve videodan yeniden metne geçiş yapılabildiğini anlattı.

Öte yandan, Bakan Ersoy, eserin görme ve işitme engelli vatandaşlara yönelik özel biçimlerinin de kamuoyunun hizmetine sunulduğunu açıkladı. Görme engelli vatandaşların Nutuk’u Braille alfabesiyle okuyabileceğini, işitme engelli vatandaşların işaret diliyle hazırlanan içerikler üzerinden eseri takip edebileceğini belirten Ersoy, sesli kayıtlarla da Nutuk’un tarihî anlatısına farklı yollarla ulaşılabileceğini kaydetti. Üç cilt hâlinde hazırlanan Braille baskısının, işaret dili videolarının ve sesli Nutuk içeriklerinin projede benimsenen kapsayıcı yaklaşımın somut örneklerini oluşturduğunu söyledi.

Nobel’e uzanan yolculuğun başladığı ev artık müze 

Nobel ödüllü bilim insanı Prof. Dr. Aziz Sancar’ın Savur’un sokaklarından bilimin evrensel dünyasına uzanan başarı hikâyesi, doğup büyüdüğü tarihî evde yaşatılacak. Mardin’in Savur ilçesinde müzeye dönüştürülen yapı, Sancar’ın hayatına ve bilimsel çalışmalarına ışık tutarken çocuk ve gençlere de ilham kaynağı olacak.

Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Aziz Sancar Müzesi’nin açılışını gerçekleştirdi. Aziz Sancar’ın doğup büyüdüğü evin kapılarını, onun hayatını, bilimsel çalışmalarını ve başarılarını gelecek kuşaklara aktaracak bir müze olarak açtıklarını ifade eden Ersoy, Sancar’ın yürüttüğü ilmî çalışmalarla Türkiye’nin yetiştirdiği bilim insanlarının neler başarabileceğini bütün dünyaya gösterdiğini söyledi. Aziz Sancar’ın hikâyesini merak etmenin, çalışmanın, sabretmenin ve öğrenmekten hiçbir zaman vazgeçmemenin hikâyesi olarak nitelendiren Ersoy, başarısının yalnızca aldığı ödüllerle ölçülemeyeceğini vurguladı.

Aziz Sancar’ın doğup büyüdüğü evin özgün yaşam düzenini yansıtan teşhir ve tanzim çalışmalarının tamamlandığını açıklayan Bakan Ersoy, dört katlı kâgir yapının 395 metrekarelik birinci katında müze düzeni oluşturulduğunu belirtti.

Müzede Sancar’ın hayatına dair fotoğrafların, tıp aletlerinin, diplomaların, cübbelerin, aldığı hediye ve ödüllerin yanı sıra bilimsel çalışmalarına ilişkin dosyaların sergilendiği üç ayrı salon hazırlandığını ifade etti.

Ersoy, oluşturulan koleksiyonla Sancar’ın doğup yetiştiği mekândan azmi, aklı ve çalışkanlığıyla eriştiği ilmî mevki ve makamlara uzanan bir yol açtıklarını belirterek, müzenin bilim insanının hayat ve bilim yolculuğuna tanıklık etmek isteyen herkesi ağırlayacağını söyledi.