İstanbul Barajlarında Rekor, Fransa’da Valilere Kısmi Sokağa Çıkma Yasağı Yetkisi, Avrupa’da Çocukları Sosyal Medyadan Korumaya Yönelik Düzenlemeler…

20 Ekim 2026 salı sabahından merhaba,

Dokuz dakikada gündem bültenimiz hazır.

Hem Türkiye’de hem de dünyada oldukça hareketli bir günü geride bıraktık. Gündemden öne çıkanları sizler için özetledik;

➡️İstanbul’da geçen hafta etkili olan yoğun yağışlar barajlardaki su seviyesini hızla yükseltti. İSKİ verilerine göre genel doluluk oranı beş gün içinde yüzde 38'den yüzde 53,54'e çıktı.

➡️Banka kredisi kullanmadan ev veya araç sahibi olmanın alternatifi olarak öne çıkan tasarruf finansman sistemi hızla büyüyor. 1 Ekim’de yürürlüğe giren düzenleme, sözleşme sayısına ve finansman tutarlarına yeni sınırlar getirdi.

➡️Fransa Başbakanı Sébastien Lecornu, hafta sonu ülke geneline yayılan şiddet ve yağma olaylarının ardından pazartesi akşamından itibaren yerel düzeyde kısmi sokağa çıkma yasakları uygulanması için valilere talimat verdiğini açıkladı. 

➡️ABD Başkanı Donald Trump, olaylardan göçmenleri sorumlu tuttu ve Fransa yönetimine sınırlarını kapatması çağrısında bulundu.

➡️Avrupa genelinde çocukların uygunsuz içeriğe maruz kalması, bağımlılık ve ruh sağlığı üzerindeki etkiler nedeniyle yaş sınırları ve dijital güvenlik önlemleri yaygınlaşıyor. 

➡️Kaş Halk Plajı’nda çekilen sualtı görüntülerinde, su yüzeyinin hemen altında çok sayıda küçük parçacık ve daha büyük atık görüldü. 

➡️Market dolaplarını ısıtan siber saldırı uzaktan erişim riskini ortaya koydu 

Haberlerin detayları bültenimizde.

Günü ve gündemi yakalamak için dokuzdakika.com. 

Teknoloji toparlandı, Avrupa Fransa’daki protestolarla geriledi, Borsa İstanbul %2,49 düştü

Küresel piyasalarda yeni haftanın ilk gününde karışık bir tablo vardı. ABD’de yapay zeka hisseleri geçen haftaki sert satışın ardından toparlanırken Nasdaq %1,1 yükseldi. Avrupa borsaları ise Fransa’da şiddetlenen ve İspanya ile İtalya’ya da yayılan protestolar nedeniyle düşüşle kapandı. Borsa İstanbul, günü %2,49 kayıpla 11.430 puanda tamamladı. Petrol ABD’nin Rusya’ya yönelik yaptırımları geçici olarak askıya almasıyla geriledi, ons altın ise sınırlı düştü.

Piyasa ekranı 

Küresel piyasalar ve makro görünüm

ABD: S&P 500 %0,41 yükselişle 7.690,73, Nasdaq %1,11 artışla 26.430,89 puana çıktı. Dow Jones %0,07 düşüşle 51.966,03 puandan kapandı. Yapay zekâ ve teknoloji hisseleri geçen haftaki sert kayıpların bir bölümünü geri alırken teknoloji dışındaki hisselerin çoğu geriledi. Geçen hafta S&P 500 %1,95, Nasdaq %4,48 düşmüştü. Yatırımcılar çarşamba günü açıklanacak Tesla ve Meta bilançolarına odaklandı. Piyasalar Fed’in 28 Ekim’deki toplantıda faizi sabit bırakmasını, aralıkta ise 25 baz puan artırmasını neredeyse kesin olarak fiyatlıyor.

Avrupa: Stoxx Europe 600 %0,8 düşüşle 639,56 puana geriledi. Fransa’da hafta sonu şiddetlenen kitlesel protestolar hükümetlerin harcamalarını artırmak zorunda kalabileceği endişesini doğurdu. Fransız devlet tahvili faizleri yükselirken önde gelen Fransız bankaların hisseleri düştü. Euro/dolar paritesi %0,27 düşüşle 1,121 seviyesine indi.

Asya: Çin ekonomisi üçüncü çeyrekte yıllık %4,5 büyüyerek beklentilerin üzerinde kaldı. Şanghay bileşik endeksi %0,7, Kospi %0,8 yükselirken Nikkei 225 %0,7 düştü.

İç piyasada ve Borsa İstanbul’da gündem

BIST 100'de sert düşüş: BIST 100 güne %0,20 yükselişle 11.745,68 puandan başladı, ardından satışlar hızlandı. Endeks gün içinde 11.768,33 ile 11.396,82 puan arasında hareket etti ve günü %2,49 kayıpla 11.430,14 puandan tamamladı. Toplam işlem hacmi 106,1 milyar lira oldu. Bankacılık endeksi %0,28 yükselerek tek kazandıran sektör oldu, holding endeksi %1,95 geriledi. Teknoloji endeksi %5,53, tekstil %5,10, turizm %4,79 düştü. En çok kaybettiren sektör %7,39 ile finansal kiralama faktoring oldu. Endekste 12 hisse yükselirken 85 hisse geriledi. Üçüncü çeyrek bilanço dönemi Türkiye Sigorta ile başladı, TURSG hisseleri %9,94 düştü. BIST 100'ün dolar bazında değeri yaklaşık 231 dolara geriledi. Teknik açıdan 11.300 ve 11.200 puan destek, 11.500 ve 11.600 puan direnç olarak izleniyor. Piyasalarda MSCI’ın Türk hisselerine yönelik endeks değişikliklerini dondurması, fon tasfiye süreci ve perşembe günü açıklanacak TCMB faiz kararı gündemde.

Döviz piyasası: Dolar/TL 49,55, euro/TL 55,65 civarında işlem gördü.

Emtia piyasası

Altın: Ons altın sabah 4.180 dolar civarına yükseldi, öğleden sonra satışla gün sonunda 4.147 dolara geriledi. Gram altın Kapalıçarşı’da 6.605 lira civarında işlem gördü. Borsa İstanbul Altın Piyasası’nda standart altının kilogram fiyatı 6 milyon 625 bin liradan işlem gördü.

Brent petrol: Aralık vadeli Brent, cuma günkü 109,86 dolarlık kapanışa göre %1,6 düşüşle 108,1 dolara indi. ABD’nin Rusya’ya yönelik bazı yaptırımları geçici olarak askıya alması ve Orta Doğu’da uzlaşı girişimleri petrolü baskıladı. Akşam saatlerinde Husilerin Suudi Arabistan’daki altyapıya düzenlediği saldırıların haberleriyle WTI %2'nin üzerinde yükseldi. Hürmüz Boğazı’ndaki güvenlik riskleri enerji arzına ilişkin belirsizliği sürdürüyor.

Sağanak sonrası İstanbul barajlarında doluluk son 10 yılın ekim ayı rekorunu kırdı

İstanbul’da geçen hafta etkili olan yoğun yağışlar barajlardaki su seviyesini hızla yükseltti. İSKİ verilerine göre genel doluluk oranı beş gün içinde yüzde 38'den yüzde 53,54'e çıktı. Verileri madde madde verelim:

• Yüzde 53,54’lük oran, son 10 yılda ekim ayında yapılan ölçümlerin en yüksek değeri. Ekim ayı doluluk oranı geçen yıl yüzde 24,13; 2024'te yüzde 33,94; 2023'te yüzde ise 21,01 olmuştu.

• Alibeyköy Barajı’nda doluluk yüzde 34,44'ten yüzde 76,6'ya yükseldi. Baraj çevresindeki kuruyan alanlar yeniden suyla doldu. Geçen yıl aynı dönemde bu oran yüzde 13,29; 2024'te yüzde 6,62; 2023'te yüzde 23,31; 2022'de yüzde ise 29,58'di.

• İstanbul’un en dolu barajı yüzde 88,53 ile Darlık oldu.

• Kuzeydeki Kazandere ve Papuçdere barajlarında su seviyeleri hâlâ çok düşük.

• Güncel doluluk oranları: 

→ Ömerli % 77,39
→ Darlık % 88,53
→ Elmalı % 79,97
→ Terkos % 36,98
→ Alibeyköy % 76,6
→ Büyükçekmece % 30,35
→ Sazlıdere % 31,95
→ Istrancalar % 61,73
→ Kazandere % 8,08
→ Papuçdere % 3,76

Faizsiz ev ve araç için tasarruf finansman sisteminde kurallar 1 Ekim’de değişti

Banka kredisi kullanmadan ev veya araç sahibi olmanın alternatifi olarak öne çıkan tasarruf finansman sistemi hızla büyüyor. 1 Ekim’de yürürlüğe giren düzenleme, sözleşme sayısına ve finansman tutarlarına yeni sınırlar getirdi.

Sistemin büyüklüğü

• Finansal Kurumlar Birliği’ne göre sektörün müşteri sayısı 2026'nın ilk yarısında bir önceki yıla göre iki katın üzerinde artarak 1 milyon 549 bine ulaştı.
• Altı aylık işlem hacmi yüzde 107 artışla 832 milyar liraya, aktif büyüklük yüzde 188 artışla 501 milyar liraya çıktı.

1 Ekim düzenlemesiyle gelen sınırlar

• Bir müşteri aynı şirketle, biri taşıt diğeri konut ya da çatılı iş yeri için olmak üzere en fazla iki sözleşme yapabilecek.
• Taşıt finansmanında üst sınır 6 milyon 250 bin lira, konut ve çatılı iş yerinde 62 milyon 500 bin lira.
• Müşterinin tüm sözleşmelerinin toplamı 62 milyon 500 bin lirayı aşamayacak.

Maliyet

• Temel maliyet organizasyon ücreti. Şirketler genellikle sözleşme tutarının yüzde 7 ya da 8'ini talep ediyor.

• Ekspertiz, ipotek ya da rehin ve sigorta masrafları da çıkabiliyor. İpotek ya da rehin borç bitene kadar sürüyor.

• Banka kredisinden farkı, finansmana erişim için belirli bir birikim döneminin tamamlanması gerekmesi. Kredi notu nedeniyle krediye erişemeyenler de sisteme girebiliyor.

Cayma ve gecikme

• İlk 14 gün içinde cayanlar organizasyon ücretini ve biriktirdikleri tasarrufu geri alıyor.
• Bu süreden sonra, finansman tahsis edilmeden önce sözleşmeyi bozanlar yalnızca biriktirdiklerini geri alıyor, organizasyon ücreti iade edilmiyor.
• Finansman tahsisatı gecikirse şirket temerrüde düşmüş sayılıyor, tüketicinin hukuki yola başvurma hakkı doğuyor.
• Şirketler sözleşmeden en az bir gün önce ön bilgilendirme formu vermek zorunda. 

Fransa’da şiddet olayları sonrası valilere kısmi sokağa çıkma yasağı yetkisi

Fransa Başbakanı Sébastien Lecornu, hafta sonu ülke geneline yayılan şiddet ve yağma olaylarının ardından pazartesi akşamından itibaren yerel düzeyde kısmi sokağa çıkma yasakları uygulanması için valilere talimat verdiğini açıkladı. Bakanlıklar arası kriz toplantısının ardından konuşan Lecornu, gerekirse olağanüstü hâl ilan edilebileceğini ama şu aşamada hedefli kısıtlamaların daha uygun görüldüğünü söyledi. 

Yasağın hangi kentleri ve hangi saatleri kapsayacağına dair ayrıntı vermedi ancak “Bütün Paris’i sokağa çıkma yasağı altına sokmak söz konusu bile olamaz.” dedi. Valiler önlemleri belirlemeden önce belediye başkanları ve iş dünyası temsilcileriyle istişare yapacak. Marsilya’da ise pazartesi gününün büyük bölümünü kapsayan bir toplanma yasağı zaten uygulanıyor.

İçişleri Bakanlığı verilerine göre eylemlere yarım milyondan fazla kişi katıldı, yaklaşık 2 bin 400 kişi gözaltına alındı ve yaklaşık bin polis ve itfaiye görevlisi yaralandı. İçişleri Bakanı Laurent Nuñez, gözaltına alınanların öğrenci protestolarıyla doğrudan bağı olmadığını söyledi ve güvenlik güçlerinin büyük kentlerde kontrolü kaybettiğini kabul etti. 

Lecornu, olayların faillerini bulmak için geniş çaplı bir adli operasyon başlatıldığını duyurdu. Paris Emniyeti bünyesindeki yaklaşık 200 müfettiş kamera kayıtlarını inceliyor. Zarar gören işletmeler için salı gününden itibaren kısa çalışma ödeneği devreye girecek, nakit sıkıntısı yaşayan esnaf ve şirketler için de özel bir destek fonu oluşturulacak. Sokaktaki hareketlilik, geçen ay liselilerin bina koşulları ve öğretmen eksikliğine tepkisiyle başlamıştı. 

Trump’tan Fransa’ya: “Sınırları kapatın”

ABD Başkanı Donald Trump, Fransa’daki protestolar ve şiddet olaylarının ardından Truth Social hesabından yaptığı paylaşımda göç politikalarını hedef aldı. Trump, olaylardan göçmenleri sorumlu tuttu ve Fransa yönetimine sınırlarını kapatması çağrısında bulundu.

Trump, Fransa’nın ciddi bir krizle karşı karşıya olduğunu, göçün ülkenin düzenini bozduğunu ve Fransız yönetiminin sınır güvenliğinde daha katı önlemler alması ve kontrolü yeniden ele alması gerektiğini savundu.

Fransa’daki protestoların başlangıcında hayat pahalılığı, eğitim sorunları ve kamu hizmetlerine ilişkin şikâyetler vardı. Gösteriler 17 Ekim’de birçok kentte yağma, kamu ve özel mülke zarar verme ve güvenlik güçleriyle çatışmalara dönüştü.

Fransa yönetiminden Trump’ın açıklamasına kapsamlı bir yanıt gelip gelmeyeceği belli değil.

Avrupa’da çocukları sosyal medyadan korumaya yönelik düzenlemeler hızlanıyor: Ülke ülke tablo

Avrupa genelinde çocukların uygunsuz içeriğe maruz kalması, bağımlılık ve ruh sağlığı üzerindeki etkiler nedeniyle yaş sınırları ve dijital güvenlik önlemleri yaygınlaşıyor. Çoğu ülkede düzenlemeler henüz yasalaşmış değil, tasarı ya da hazırlık aşamasında.

AB düzeyi

• Avrupa Komisyonu, 17 Eylül’de “AB Çocuk Yasası” teklifini açıkladı.
• 13 yaş altı çocukların sosyal medyaya erişimi engellenecek, 13-15 yaş grubu veli ya da vasi yönetimli, sınırlı hesaplarla kullanabilecek, 15 yaşından itibaren kişisel hesap açılabilecek.
• “Sonsuz kaydırma” gibi özellikler sınırlanacak, uyku saatlerinde bildirimler kapatılacak, yabancılardan gelen istenmeyen mesajlar engellenecek.
• Yapay zekâ sohbet botları çocuklar için varsayılan olarak kapalı olacak, çocuk profilleri varsayılan olarak gizli olacak, platformlar yaş doğrulama sistemi kullanacak.
• Teklif sosyal medyayı, video paylaşım hizmetlerini, çevrim içi oyunları ve sohbet botlarını kapsıyor. Yürürlüğe girmesi için AB Konseyi ve Avrupa Parlamentosu’nun onayı gerekiyor.

Yasalaşmaya yakın olanlar

• Almanya: Hükümet, AB ortak mevzuatı çıkana kadar 13 yaş altına geçici ulusal kuralları içeren strateji belgesini 14 Ekim’de onayladı. Belge henüz kanun teklifi değil.
• Yunanistan: 15 yaş altı yasa tasarısı parlamentoda görüşülmeye başladı. Kabul edilirse 1 Ocak 2027'de uygulanacak.
• Fransa: Anayasa Konseyi ağustosta 15 yaş altı yasayı anayasaya aykırı bulmuştu. Macron yeni düzenlemenin hazır olduğunu, taslağın AB Komisyonu’na bildirildiğini söyledi.
• İngiltere: 16 yaş altı için mevzuatın yıl sonuna kadar parlamentoya sunulması, düzenlemenin gelecek ilkbaharda yürürlüğe girmesi hedefleniyor.
• İspanya: 16 yaş altına yasak planlanıyor, ancak erken seçim nedeniyle tasarı yeni parlamentoda yeniden ele alınacak.

Komisyon ya da hazırlık aşamasında olanlar

• Portekiz: 13 yaş altına yasak, 13-15 yaş için ebeveyn izni. İlk oylamayı geçti, komisyonda.
• İtalya: 15 yaş altı yasağı ve yaş doğrulamayı içeren teklif gündemde.
• Romanya: 16 yaş altına yönelik teklif komisyonda.
• Avusturya: 14 yaş altı tasarısında kamuoyu görüşü süreci 21 Eylül’de tamamlandı.
• Slovakya: 16 yaş altı tasarısı 6 Ekim’de ilk okumayı geçti. Kabul edilirse gelecek yıl yürürlüğe girecek.
• Danimarka: Hükümet ve partiler 15 yaş sınırında uzlaştı. Tasarının 2027 başında parlamentoya sunulması, 1 Temmuz 2027'de yürürlüğe girmesi planlanıyor.
• Norveç: 16 yaş sınırını öngören teklifin yıl sonuna kadar parlamentoya sunulması hedefleniyor.
• Polonya: Dijital İşler Bakanlığı 15 yaş sınırı üzerinde çalışıyor.
• Çekya ve Finlandiya: Başbakanlar 15 yaş sınırını destekliyor.
• Hollanda ve Litvanya: AB genelinde ortak asgari yaşı destekliyor. Litvanya 16 yaş ve ortak yaş doğrulama sistemi istiyor.
• Estonya: Yasak yerine platformların güvenliğini artırmasını savunuyor.

Okullarda telefon kısıtlamaları

• Polonya’da 1 Eylül’den itibaren okul öncesi ve ilkokullarda telefon yasak.
• İsveç’te okul saatlerinde telefon kullanımını engelleyen düzenleme 1 Ağustos’ta yürürlüğe girdi.
• Letonya ve Çekya da benzer kısıtlamalar getiriyor.

Akdeniz’deki plastik kirliliği yeniden gündemde 

Kaş Halk Plajı’nda çekilen sualtı görüntülerinde, su yüzeyinin hemen altında çok sayıda küçük parçacık ve daha büyük atık görüldü. Görüntüleri sosyal medyadan paylaşan eski Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Müsteşarı ve Hatay Milletvekili Prof. Dr. Mustafa Öztürk, denizde plastik atık ve mikroplastik kirliliği olduğunu belirtti. 

Öztürk’e göre yağışlar plastik atıkları denize taşıyor. Yasadışı dökülen plastik atıkların ve mikroplastiklerin büyük bölümü yağışlı havalarda denize ulaşıyor. Adana bölgesinde etkili olan sağanakla plastik atıkları açıkta depolayan tesislerden ve yasadışı döküm alanlarından atıkların denize sürüklendiğini, bu atıkların Kaş Limanı’na kadar ulaştığını söyledi.

Bu tür sularda yüzülmemesi gerektiğini belirten Öztürk, plastik parçacıkların yüzerken ağız yoluyla alınabileceğini ve hastalık yapıcı mikroorganizmaları taşıyabileceğini, bu yüzden sağlık riski oluşturabileceğini söyledi.

Türkiye’de yılda yaklaşık 4 milyon ton plastik atık oluştuğunu, Avrupa’dan yılda yaklaşık 500 bin ton plastik atık ithal edildiğini hatırlatan Öztürk, önlem alınmazsa Türkiye’nin Avrupa’nın plastik atık merkezi hâline gelebileceği uyarısında bulundu.

Market dolaplarını ısıtan siber saldırı uzaktan erişim riskini ortaya koydu 

11 Ekim’i 12 Ekim’e bağlayan gece Fransa’da yüzlerce marketin soğutma sistemleri siber saldırının hedefi oldu. Kontrol ayarlarının değiştirilmesiyle buz çözme işlemi zorlandı ve bazı dolaplarda sıcaklıklar 50 dereceye kadar yükseldi. Bazı mağazalarda yangın çıkarken taze ve dondurulmuş ürünler kullanılamaz hâle geldi. Olay, siber saldırıların yalnızca veri kaybına değil, işletmelerin günlük faaliyetlerini doğrudan etkileyen fiziksel zararlara da yol açabileceğini gösterdi.

ESET Türkiye Ürün ve Pazarlama Müdürü Can Erginkurban, siber güvenlik yaklaşımının fiziksel sistemleri de kapsaması gerektiğini belirterek şunları söyledi: “Fransa’da yaşanan olay, siber saldırıların yalnızca bilgisayarları ve verileri değil, işletmelerin günlük faaliyetlerini sürdürmek için kullandığı fiziksel sistemleri de hedef alabileceğini gösteriyor. Bir soğutma sisteminin kontrol paneline uzaktan erişilebilmesi, bakım ve işletme süreçleri açısından kolaylık sağlıyor. Ancak bu erişimin kimler tarafından, hangi yöntemle ve hangi güvenlik koşulları altında kullanıldığı mutlaka kontrol edilmeli.

Yaptığımız incelemede, Türkiye’de uzaktan soğutma kontrol sistemleriyle ilişkili olabilecek toplam 136 internet erişimli kayıt olabileceğini tespit ettik. Fakat bu kayıtların tamamının marketlerde kullanıldığını, aynı güvenlik açıklarına sahip olduğunu veya doğrudan saldırıya açık bulunduğunu söylemek mümkün değil. Bazıları soğuk hava depoları ya da üretim tesisleri gibi farklı alanlarda kullanılan sistemlere ait olabilir. Aynı cihazın birden fazla servis üzerinden görünmesi de mümkün. Bu veriler, işletmelerin uzaktan erişim yapılandırmalarını, cihazlarının güncelleme durumunu ve alarm sistemlerini gözden geçirmeleri gerektiğini hatırlatıyor. Siber güvenlik yatırımlarını yalnızca verileri korumakla sınırlamamak, iş sürekliliğini sağlayan fiziksel sistemleri de bu kapsamda değerlendirmek gerekiyor.”