Trump Okyanusların İsmini Değiştirme Niyetinde, Apple’dan Akıllı Ev Ürünleri Hamlesi…

13 Ekim 2026 salı sabahından merhaba,

Dokuz dakikada gündemi yakalamanıza yardımcı olacak haberlerle karşınızdayız. 

Türkiye gündemi oldukça hareketli…

📌İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi, Emniyet ve Jandarma’ya okul çevrelerindeki güvenlik önlemlerini artırmaları için yeni talimatlar verdi.

📌PKK/KCK, Kuzey Irak’ta dört kampını boşalttı. 

📌Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, DHMİ’nin eylül verilerini paylaştı. Ocak-eylül döneminde Türkiye’deki havalimanlarında direkt transit yolcularla birlikte 193 milyon 156 bin yolcuya hizmet verildi.

📌Elektrikli Skuter Yönetmeliği’nde yapılan değişiklik Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Yeni düzenlemeyle işletmelere verilen idari para cezaları yeniden belirlendi.

Dünyada ise Trump’ın tek kişilik şovu(!) devam ediyor.

🌍ABD Başkanı Donald Trump, 2028'de görevden ayrılmadan önce bir okyanusun adını değiştirmek istediğini söyledi. 

🌍AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, Rusya’nın askeri-sanayi kompleksini hedef alan yaklaşık 1600 yeni yaptırımın kabul edildiğini duyurdu. 

🌍2026 Nobel Ekonomi Ödülü, ABD’li iktisatçılar Robert Hall ve Michael Woodford’a verildi. 

Apple, pazarlamadan sorumlu yöneticisi Greg Joswiak’ın X paylaşımıyla 13 Ekim Salı günü (bugün) bir lansman yapacağını resmen duyurdu. Etkinliğin sloganı “Welcome Home” (Eve Hoş Geldin). Slogan, uzun süredir beklenen akıllı ev ürünlerine işaret ediyor. 

Bu haberlerin detayları bültenimizde.

Günü ve gündemi yakalamak için dokuzdakika.com.

Haftaya karışık başlangıç: Wall Street yatay, Avrupa yükselişte, Borsa İstanbul geride

Küresel piyasalar haftanın ilk işlem gününde karışık seyretti. Trump’ın Rusya-Ukrayna “enerji ateşkesi” duyurusu ve Rus dizeline ilişkin beklentiler petrolü gün başında aşağı çekti. Ancak Riyad’daki saldırıların etkisiyle Brent günü yükselişle tamamladı. Avrupa borsaları günü yükselişle kapatırken ABD’de Dow Jones artı, S&P 500 ve Nasdaq ekside kaldı. Borsa İstanbul, bu görünümden ayrışarak günü %0,94 düşüşle tamamladı. Ons altın geriledi.

Piyasa ekranı 

Küresel piyasalar ve makro görünüm

Küresel risk iştahı: ABD’de Dow Jones %0,4 artışla 51.850,55 puana yükselirken S&P 500 %0,1 azalışla 7.807,24, Nasdaq %0,4 kayıpla 27.245,90 puana geriledi. S&P 500, geçen hafta kırdığı rekor seviyenin hemen altında dolaşıyor. Dow’daki yükselişte Salesforce’un analist yükseltmesi ve enerji hisseleri etkili olurken teknoloji hisseleri baskı altında kaldı. Columbus Günü nedeniyle ABD tahvil piyasası kapalıydı, 10 yıllık tahvil faizi cuma kapanışına yakın %5,25 civarında bulunuyor. Dolar endeksi %0,35 yükselişle 102,57'ye çıktı. 

Avrupa cephesi: Stoxx Europe 600 %0,65 yükselişle 635,65 puana çıktı. Almanya’da DAX 40 %0,76, İngiltere’de FTSE 100 %0,99, Fransa’da CAC 40 %0,38, İtalya’da FTSE MIB %0,58 yükseldi. Alımlarda enerji arzı endişelerinin hafiflemesi, AB ile Çin arasında hibrit araç ithalatı kotasında uzlaşma ve tahvil faizlerindeki hafif gerileme etkili oldu. 

İç piyasada ve Borsa İstanbul’da gündem

BIST 100'de geri çekilme: BIST 100, güne %0,09 yükselişle 12.277,24 puandan başladı ancak gün içinde satışlar etkili oldu. Endeks gün içinde 12.128,78 ile 12.291,17 puan arasında hareket etti. BIST 100 günü %0,94 düşüşle 12.150,67 puandan tamamladı, toplam işlem hacmi 81,5 milyar lira oldu. Bankacılık endeksi %0,56 değer kazanırken holding endeksi %0,75 geriledi. Sektör endekslerinde en çok kazandıran %0,93 ile menkul kıymetler, en çok kaybettiren %5,17 ile finansal kiralama faktoring oldu. En çok işlem gören hisseler TUPRS, ASELS ve AKBNK oldu. Teknik açıdan 12.100 ve 12.000 puan destek, 12.300 ve 12.400 puan direnç olarak izleniyor. Yurt içinde yatırım fonlarındaki tasfiye süreci gündemde kalmaya devam ediyor.

Döviz piyasası: Dolar/TL 49,33 civarında yatay seyretti. Euro/TL, euro/dolar paritesindeki düşüşle %0,21 gerileyerek 55,13 seviyesine indi.

Emtia piyasası ve altın cephesinde son durum

Ons altında geri çekilme: Ons altın, güçlenen dolar ve yüksek tahvil faizlerinin etkisiyle %0,69 düşüşle 4.164,96 dolardan kapandı. Cuma günü haftalık %1,3 yükselişle 4.194 dolardan kapanan altın, enflasyon verisi öncesinde kâr satışıyla karşılaştı. Gram altın serbest piyasada 6.600-6.615 lira bandında işlem gördü. Borsa İstanbul Altın Piyasası’nda standart altının kilogram fiyatı yatay seyirle 6 milyon 595 bin liradan işlem gördü. Altında 4.100-4.200 dolar bandı izleniyor. 

Brent petrol: Brent petrol gün içinde iki yönlü hareket etti. Trump’ın pazar günü Rusya ile Ukrayna arasında enerji ateşkesi sağlandığını duyurması ve Rusya’dan dizel arzı beklentisi fiyatı 102,35 dolara kadar çekti. Ardından Husilerin Riyad’daki Kral Halid Havalimanı’na yönelik saldırılarının etkisiyle Brent günün ilerleyen saatlerinde toparlanarak yaklaşık iki haftanın zirvesi olan 106 doların üzerine çıktı. 

PKK/KCK’nın Kuzey Irak’ta dört kampı boşalttığı bildirildi

Güvenlik kaynaklarına göre PKK/KCK, Irak’ın kuzeyindeki Metina’nın Baze bölgesinde bulunan Hebat, Yajk, Sabri ve Sason barınma alanlarını 8 Ekim’de boşalttı. Kaynaklar bunu, “Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesi” adı verilen sürecin bir parçası olarak anlattı. Sürecin ilerleyen aşamalarında örgütün tüm faaliyetlerini sonlandırması bekleniyor. Ardından yasadan yararlanarak Türkiye’ye dönecek örgüt mensupları için eğitim ve ekonomi gibi alanlarda toplumla bütünleşmeyi hedefleyen programlar yürütülecek.

Görevliler öğrencilerden yarım saat önce işinin başında olacak

İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi, Emniyet ve Jandarma’ya okul çevrelerindeki güvenlik önlemlerini artırmaları için yeni talimatlar verdi. Çiftçi, bakanlığın Güvenlik ve Acil Durumlar Koordinasyon Merkezi’nde (GAMER) yapılan asayiş toplantısında okul güvenliğinin artık rutin bir asayiş başlığı olmaktan çıktığını söyledi. İhtiyaç duyulan okullarda jandarma kanalıyla güvenlik korucuları ve geçici güvenlik korucuları, emniyet kanalıyla da bekçiler görevlendirilecek. Çiftçi, görevlilerin öğrenciler okula gelmeden en az yarım saat önce görev yerlerinde olmasını istedi.

Bakan ayrıca okulların giriş-çıkış ve öğle saatlerinde, okul çevrelerinde, metruk yapılarda ve servis araçlarında denetimlerin artırılmasını talimatlandırdı. Asayiş, narkotik, trafik, çocuk şube ve toplum destekli polis uygulamalarının da okul çevrelerinde yoğunlaştırılması isteniyor. Çiftçi, tedbirlerin daha görünür hâle getirilmesi gerektiğini vurguladı.

Havalimanlarında dokuz ayda 193 milyon yolcu ağırlandı

Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, DHMİ’nin eylül verilerini paylaştı. Ocak-eylül döneminde Türkiye’deki havalimanlarında direkt transit yolcularla birlikte 193 milyon 156 bin yolcuya hizmet verildi. Bunun 81,7 milyonu iç hat, 111,4 milyonu dış hat yolcusu. Geçen yılın aynı dönemine göre toplam yolcu trafiği yüzde 2,9 arttı. İç hatta artış yüzde 6,7 olurken dış hatta yalnızca yüzde 0,5 oldu. Uçak trafiği de bu dönemde üst geçişlerle birlikte 1 milyon 854 bine ulaştı. Yük trafiği yüzde 2,4 artışla 4,1 milyon ton oldu.

Eylül ayında ise 25,6 milyon yolcu taşındı. Bunun 10,1 milyonu iç, 15,5 milyonu dış hat yolcusuydu ve toplamda geçen yılın eylülüne göre yüzde 3,4 artış var. İç hat yüzde 5,9, dış hat yüzde 2 büyüdü. Uraloğlu, 9 ayda hizmet verilen yolcu sayısının Türkiye nüfusunun 2 katından fazla olduğunu söyledi.

İstanbul’un havalimanları rakamların büyük kısmını oluşturuyor. İstanbul Havalimanı 9 ayda 64,5 milyon, Sabiha Gökçen 37,9 milyon yolcuya hizmet verdi. Turizm merkezlerindeki havalimanlarının toplamı ise 49,6 milyon yolcuya ulaştı. Bu merkezlerde Antalya 30,1 milyon, İzmir Adnan Menderes 10,3 milyon, Dalaman 4,6 milyon, Bodrum 3,9 milyon ve Gazipaşa-Alanya 730 bin yolcu ağırladı.

Elektrikli skuter işletmelerine para cezaları yaklaşık 9 kat arttı

Elektrikli Skuter Yönetmeliği’nde yapılan değişiklik Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Yeni düzenlemeyle işletmelere verilen idari para cezaları yeniden belirlendi. Yetki belgesi ve izin olmadan ya da bu yetkilere aykırı şekilde paylaşımlı skuter işletenlere verilen ceza 10 bin TL’den 86 bin 900 TL’ye çıkarıldı. Belirli faaliyet yükümlülüklerini ihlal edenlere ise bin TL yerine 8 bin 687 TL ceza uygulanacak.

Yetki belgesi sahiplerinin faaliyet gösterdikleri ilde aldıkları toplam izin sayısını aşması hâlinde kademeli ceza sistemi sürüyor ama tutarlar yükseldi. İlk ihlalde 8 bin 687 TL, ikincide 86 bin 900 TL, üçüncüde 170 bin TL ceza kesilecek. Eski yönetmelikte bu tutarlar bin, 10 bin ve 50 bin TL’ydi. Kullanıcılara 7/24 hizmet verebilecek bir çağrı merkezi ya da mobil uygulama bulundurmayan işletmeler 43 bin 447 TL, denetimde gerekli bilgi ve belgeleri sunmayanlar ise 50 bin TL ceza ödeyecek. Üçüncü ihlalde yetki belgesi kapsamındaki faaliyetler 6 ay süreyle durdurulacak.

İstanbul’da ambulansın en büyük engeli: Dar sokaklar, trafik ve yanlış park

İstanbul İl Ambulans Servisi Başhekimi Dr. Murat Lafçı, ambulansların vakaya ulaşma süresini en çok trafik yoğunluğunun, dar sokakların ve yanlış park edilen araçların uzattığını söyledi. Şehirde ortalama ulaşım süresi kentsel bölgelerde 8-8,5 dakika, kırsalda ise 13-15 dakika. Kırsalda ulaşımın zor olduğu vakalara helikopter ambulans yönlendirildiği için asıl sıkıntı kentsel alanlarda yaşanıyor. Lafçı, 2026'daki istatistik çalışmalarına göre Fatih’te Sultanahmet, Nişanca ve Tahtakale ile Beyoğlu’nda Kulaksız ve Kılıçali Paşa gibi mahallelerde ulaşım süresinin ortalamanın üzerinde kaldığını belirtti.

Anadolu Yakası’nda 141, Avrupa Yakası’nda 238 acil yardım istasyonu ve 6 mobil ekip görev yapıyor. Ekipler günde 2 bin 500 ile 3 bin arasında acil vakaya çıkıyor. Ayrıca yaklaşık 500 hastaneler arası nakil yapıyor. Lafçı, trafikte ambulansa yol açılmasını sağlayan “fermuar sistemi”nin vatandaşlar tarafından benimsendiğini ve Sağlık Bakanlığı’nın kamu spotlarının ardından sürücülerin daha duyarlı hâle geldiğini söyledi. Park ederken ambulansların geçiş güzergâhını düşünmeleri gerektiğini vurgulayan Lafçı, 112'nin gereksiz aranmaması çağrısı da yaptı. 2021'de ortak çağrı sistemine geçilmesiyle asılsız aramaların azaldığını da ekledi.

Trump bu kez bir okyanusun adını değiştirmek istiyor

ABD Başkanı Donald Trump, 2028'de görevden ayrılmadan önce bir okyanusun adını değiştirmek istediğini söyledi. Cumartesi günü Tennessee’nin Clarksville kentinde düzenlenen mitingde konuşan Trump, Atlantik ya da Pasifik Okyanusu’nu “Trump Okyanusu” veya “Amerika Okyanusları” olarak adlandırmayı düşündüğünü belirtti. Hangi okyanusu kastettiği ve bu isteğin nasıl hayata geçirileceği ise belli değil.

Trump, bazı nehirlerin adını ise değiştirmeyeceğini de ekledi. İngiliz kaşif Henry Hudson’a hayranlığı nedeniyle Hudson Nehri’ne, son üç seçimde büyük farkla kazandığı Mississippi eyaletinin nehrine de dokunmayacağını söyledi. Trump, ikinci döneminin başında Meksika Körfezi’nin adını Amerika Körfezi olarak değiştirmişti. Bu hamle Meksika ile gerilime yol açmış, Google ve Apple da harita uygulamalarında ismi güncellemişti. Mitingdeki açıklamalar sosyal medyada hem eleştirildi hem de alay konusu oldu.

AB’den Rusya’ya savaşın başından beri en büyük yaptırım genişlemesi

AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, Rusya’nın askeri-sanayi kompleksini hedef alan yaklaşık 1600 yeni yaptırımın kabul edildiğini duyurdu. Karar, Lüksemburg’da yapılan AB Dışişleri Bakanları Toplantısı’nda alındı. Kallas, bunun Rusya’nın savaşı başlatmasından bu yana yaptırım listesinde yapılan en büyük genişleme olduğunu belirtti.

Kallas’a göre yeni yaptırımların yarısından fazlası, balistik füze üretim zinciriyle bağlantılı. Kallas, bu adımlarla Rusya’nın Ukraynalıları öldürmek için kullandığı silahları üretmesini önemli ölçüde daha zor, daha yavaş ve daha maliyetli hâle getirdiklerini söyledi. Açıklamasını sosyal medya hesabından yapan Kallas, Avrupa’nın bir kez daha birlik içinde hareket ettiğini de ekledi.

ABD’de kurşuna dizilecek Nidal Hasan’ın infazı izlenebilecek, AB platformları uyardı

2009'da Teksas’taki Fort Hood Üssü’nde 13 kişiyi öldüren eski ABD Ordusu subayı Nidal Hasan’ın 3 Aralık’ta kurşuna dizilerek idam edilmesi bekleniyor. Saldırıda 32 kişi de yaralanmıştı. 

Hasan askeri bir jüri tarafından ölüm cezasına çarptırılmıştı. ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth, halkın infazı izleyebileceğini söyledi. Hegseth, bu tür suçların ciddi sonuçları olduğunun insanlar tarafından görülmesi gerektiğini savundu. ABD’de son halka açık idam, 1936'da Kentucky’de gerçekleşmişti.

Konu Avrupa’da da gündem oldu. AB Komisyonu Sözcüsü Thomas Regnier, ABD’deki platformların olası canlı yayınları hakkında yorum yapmayacaklarını söyledi. Regnier, Avrupa’da faaliyet gösteren çevrim içi platformların kendi kullanım koşullarını uygulamak ve ulusal ile AB mevzuatına uymak zorunda olduğunu hatırlattı. Bu yükümlülüğün Dijital Hizmetler Yasası (DSA) kapsamında olduğunu ve yasanın yalnızca Avrupa’yı kapsadığını belirten Regnier, platformların kuralları gerektiği gibi uygulamaması hâlinde AB’nin denetim ve yaptırım yetkilerini kullanabileceğini ekledi.

2026 Nobel Ekonomi Ödülü ABD’li iktisatçıların oldu

2026 Nobel Ekonomi Ödülü, ABD’li iktisatçılar Robert Hall ve Michael Woodford’a, makroekonomik istikrarın mikroekonomik temellerini inceleyen çalışmaları nedeniyle verildi. İkili, yaklaşık 1,2 milyon dolara denk gelen 12 milyon İsveç kronluk ödülü paylaşacak. Komiteye göre geliştirdikleri modeller, hükümetlerin ve merkez bankalarının ekonomik şoklara karşı para ve maliye politikasını zamanında ve etkili biçimde kullanmasına zemin hazırlıyor. Enerji krizleri ya da tüketimdeki ani dalgalanmalar bu şoklara örnek olarak gösterildi. Ekonomi ödülü, bu yıl açıklanan Nobel ödüllerinin sonuncusu oldu, diğer dallardaki kazananlar geçen hafta duyurulmuştu. 

Apple’dan akıllı ev ürünleri mi geliyor?

Apple, pazarlamadan sorumlu yöneticisi Greg Joswiak’ın X paylaşımıyla 13 Ekim Salı günü (bugün) bir lansman yapacağını resmen duyurdu. Etkinliğin sloganı “Welcome Home” (Eve Hoş Geldin). Lansmanın fiziksel mi yoksa yalnızca çevrim içi mi olacağı belli değil ancak basın mensupları için New York Tribeca’da ürünleri yerinde deneyimleme alanı kurulacağı aktarıldı.

Slogan, uzun süredir beklenen akıllı ev ürünlerine işaret ediyor. En çok merak edilen ürün, 6 inç ekranlı ve iPad ile HomePod karışımı bir deneyim sunacağı söylenen yepyeni bir akıllı ev cihazı. Bunun yanında HomePod mini 2 ve yeni Apple TV 4K’nın da tanıtılması bekleniyor. Küçük bir ihtimalle yeni iPad mini de gelebilir. Apple’ın ekim sonunda bir etkinlik daha yapması ve orada OLED MacBook Pro ile iMac’i tanıtması bekleniyor ancak bununla ilgili resmi bir açıklama yok.

Yapay zekâ gençlerin ruhsal krizini her zaman fark edemiyor

Gençler yalnızlıklarını ve sorunlarını giderek daha çok yapay zekâ sohbet robotlarıyla paylaşıyor. Bu da sistemlerin kriz anlarında ne kadar güvenilir olduğu sorusunu gündeme getiriyor. Ağustos ve ekim aylarında yayımlanan iki çalışma endişe verici sonuçlara ulaştı.

ABD merkezli Common Sense Media’nın 7 Ekim’de açıkladığı araştırmada, ChatGPT’nin 13-17 yaş grubuna yönelik güvenlik özellikleri 4 binden fazla test komutuyla incelendi. Bulgulara göre:

• Ebeveyn hesabına bağlı profillerde, bazıları bir saati bulan riskli konuşmalara rağmen ailelere uyarı gitmedi.

• Kriz hattına yönlendirme yapılması gereken durumların dörtte birinden fazlasında yönlendirme yapılmadı.

• Yaş tahmini sistemi ve eğitim amaçlı çalışma modu kolayca aşılabildi.

• ChatGPT bazı yanıtlarında gençlere, kişisel duyguları varmış izlenimi verdi.

Araştırmacılar ChatGPT’yi gençler için “Kabul Edilemez Risk” kategorisine koydu ve kullanımın 18 yaş ve üzeriyle sınırlandırılmasını istedi. OpenAI ise ebeveyn kontrolleri tam devreye girmeden yapılan testlerin gerçeği yansıtmayabileceğini savundu.

Crisis Text Line’dan Kelly L. Zuromski ve ekibinin 1 Ağustos’ta npj Digital Medicine dergisinde yayımladığı inceleme de benzer bir tablo ortaya koydu. Yapay zekâ, açıkça dile getirilen intihar düşüncelerini daha kolay tanıyor ama dolaylı ya da zamanla belirginleşen sinyallerde zorlanıyor. Gençler sıkıntılarını çoğu zaman açıkça söylemediği için bu eksiklik daha da önem kazanıyor. Araştırmacılar, yapay zekânın intihara doğrudan yol açtığına dair kesin bir bulgu olmadığını belirtiyor. Yine de kriz anında yalnızca ona güvenmenin sakıncalı olabileceğini vurguluyor.