İptal Edilen Binlerce Vatandaşlık, Pakistan-Afganistan Hattında Gerilim, Ed Sheeran’dan Gözyaşları İçinde Özür…

22.09.2026 gündeminden herkese Merhaba,

Gündemden öne çıkan haberleri ve piyasalara dair son verileri bültenimizde bulabilirsiniz.

Bugünün Türkiye gündemindeki dikkat çekici haberlerin başında, toplam 6 bin 134 kişinin vatandaşlık kararının iptal edilmesi veya geri alınması geliyor. TOKİ’nin yüzde 25 indirim kampanyası için başvuruların başladığını ayrıca söyleyelim. Türkiye’nin, pek çok şeyde olduğu gibi, enerji dönüşümünde de kritik bir süreçte olduğu açıklandı, bunu da not düşelim. 

Dünya gündeminde ise yeniden harlanan Pakistan-Afganistan arasındaki gerilim var. Pakistan, Afganistan topraklarındaki hedeflere yeni bir hava saldırısı düzenledi.

Teknoloji tarafında ise AB’nin Google’a kestiği 403 milyon avro ceza dikkat çekiciydi. Yine fiziksel yapay zekâ girişimi Vantora’nın 100 milyon doların üzerinde yatırım alması da teknoloji başlığı altında yer buldu.

Spor bölümünde de İsviçreli deneyimli orta saha oyuncusu ve milli takım kaptanı Granit Xhaka’nın Covid-19 aşısı olmadığı hâlde aşı sertifikası aldığını açıklaması ve sonrasında yaşananlar var.

Son olarak kültür-sanat dünyası. 26-27 Eylül’de, Türkiye Sinema Festivali kapsamında yaklaşık 1.500 salonda gösterilecek 17 yerli ve yabancı filmin tamamının bilet fiyatları 90 TL olacak. Yine kültür-sanat başlığında, son günlerin tartışılan ismi Ed Sheeran’ın gözyaşları içinde özür dilemesi de yer aldı.

Şimdiden keyifli okumalar. 

Piyasalarda son durum

Yeni haftanın ilk işlem gününde piyasalarda temkinli ve satış ağırlıklı bir seyir hakim. Borsa İstanbul’da derinleşen fon soruşturması ve regülasyonlar ana gündem maddesi olurken döviz tarafında yatay ve yukarı yönlü hareketler sürüyor. 

Piyasa ekranı

Öne çıkan veriler

Borsa İstanbul'da satıcılı başlangıç: Haftaya değer kaybıyla giriş yapan BIST 100 endeksi, özellikle holding ve ana sektör hisselerindeki baskının etkisiyle günü 13.000 sınırına yakın bir seyirle kapattı. Piyasalar, SPK'nın fon tasfiye süresini altı aya çıkaran yeni düzenlemesinin etkilerini ve yayımlanan MASAK raporlarını yakından izliyor.

Döviz kuru yatay seyirde: Serbest piyasada dolar/TL kuru 48,80 TL sınırında hareket ederken euro/TL ise 56,05 TL seviyelerinde dengelenmiş durumda.

Yatırımcının gözü TCMB ve küresel verilerde: Haftanın geri kalanında iç piyasada atılacak adımlar ve küresel merkez bankalarının sinyalleri yatırımcılar tarafından yakından takip ediliyor.

6 bin 134 kişinin vatandaşlık kararı iptal edildi veya geri alındı

İçişleri Bakanlığı, yatırım yoluyla Türk vatandaşlığı alan toplam 6 bin 134 kişinin vatandaşlık kararının iptal edildiğini veya geri alındığını açıkladı. Bakanlığa göre 1.150 yatırımcının yatırım uygunluk belgesi iptal edilirken bunların aile fertleriyle birlikte 5 bin 391 kişinin vatandaşlık kararı iptal edildi. Kamu düzeni ve millî güvenlik açısından sakıncalı bulunan 263 yatırımcı ve aile fertleriyle birlikte 743 kişinin vatandaşlık kararı ise geri alındı.

72 kişi gözaltına alındı

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığının yürüttüğü soruşturmanın ikinci dalgasında, muvazaalı gayrimenkul satışları üzerinden usulsüz vatandaşlık kazandırıldığı belirlenen aile bireyleriyle birlikte 1070 kişi tespit edildi. İncelenen 734 satıştan 274'ünün muvazaalı olduğu ve işlemlerin toplam değerinin 3,5 milyar TL’yi aştığı açıklandı. Operasyonda 72 kişi gözaltına alındı, 30 şirkete kayyum atandı.

Nasıl yapılıyordu?

Soruşturmanın odağında, vatandaşlık başvurularında kullanılan gayrimenkullerin değerinin gerçeğe aykırı biçimde yüksek gösterildiği ve muvazaalı satışlar gerçekleştirildiği iddiaları bulunuyor. Bakanlığın açıklamasına göre incelemeler Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü, Vergi Denetim Kurulu ve Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından yürütüldü.

Soruşturma, daha önce yürütülen incelemelerin devamı niteliğinde. Bakanlık, 11 Şubat 2026’dan bu yana yatırım uygunluk belgesi iptal edilen 458 yatırımcı ve aile fertleriyle birlikte 1393 kişinin vatandaşlığının iptal edildiğini ayrıca yedi kişinin vatandaşlığının kamu düzeni ve millî güvenlik gerekçesiyle geri alındığını bildirdi.

TOKİ’nin yüzde 25 indirim kampanyası için başvuru dönemi başladı

TOKİ'nin borcunu erkenden kapatıp tapusunu hemen almak isteyen konut ve iş yeri alıcıları için başlattığı yüzde 25 indirim kampanyası için başvurular 22 Eylül-19 Ekim 2026 tarihleri arasında kabul edilecek. Yaklaşık 228 bin konut ve iş yeri alıcısının bu kampanyadan yararlanabilmesi öngörülüyor. Kampanya için başvuru yeri, ilgili gayrimenkulün satış işlemlerinin gerçekleştirildiği aracı banka olarak belirlendi. 

Ödeme seçenekleri neler?

• Tam kapama: Borç bakiyesinin tamamını kapatan alıcılar yüzde 25 oranında indirimden yararlanarak tapularını alabilecek.

• Kısmi ödeme imkânı: Borcunun tamamını tek seferde kapatamayacak alıcılar da unutulmamış. Borç bakiyesinin yüzde 25'inden az olmamak şartıyla yapılacak peşin ödemeler üzerinden kampanyadan kısmi olarak faydalanılabilecek.

• Kredi kullanımı: Borcunu kapatmak isteyen alıcılar, satış sözleşmesini imzaladıkları bankalardan konut kredisi kullanabilecek.

Yararlanma şartları

• Taksit başlangıç tarihi: Geri ödeme taksitleri en geç 2025 yılı haziran ayının sonuna kadar başlamış olan alıcılar kapsama dahil.

• Güncel ve geçmiş borç durumu: Başvuru tarihi itibarıyla borç kapatmanın yapılacağı aya ait taksit ödemesinin yapılmış olması gerekiyor. Ayrıca geriye dönük taksit ve emlak vergisi borcunun bulunmaması şartı aranıyor.

• Kalan taksit sınırı: Kalan taksit sayısı 12 ay ve daha az olan konut ve iş yeri alıcıları bu indirim kampanyasından yararlanamayacak. 

Tapu işlemleri için gerekli belgeler

Kat mülkiyeti oluşmuş projelerde kampanyadan faydalanarak borcunu kapatan kişilere tapu verileceğinden bankaya giderken şu belgelerin bulundurulması gerekiyor:

• İlgili belediyeden alınan emlak beyan değerini gösteren belge.

• DASK sigortası yaptırıldığını gösteren belge.

IEA: Türkiye enerji dönüşümünde kritik eşikte

Uluslararası Enerji Ajansı’na (IEA) göre Türkiye’nin enerji sektörü kritik bir dönüm noktasında. Kurumun Türkiye 2026 Enerji Politikaları İncelemesi, ülkenin yenilenebilir enerji ve altyapıda önemli ilerleme kaydettiğini ancak artan enerji talebinin karşılanması için yatırımların hızlanması gerektiğini ortaya koydu.

Rakamlar ne söylüyor? 

Türkiye’de elektrik talebi 2005-2024 döneminde yıllık ortalama yaklaşık yüzde 5 arttı. Yenilenebilir kaynaklar 2025’te elektrik üretiminin yüzde 43’ünü karşıladı. Ulusal Enerji Planı bu oranın 2035’te yüzde 55’e çıkarılmasını öngörüyor. Aynı dönemde güneş kapasitesinin yaklaşık dört katına, rüzgâr kapasitesinin ise üç katına çıkması planlanıyor.

Asıl mesele şebeke

Güneş ve rüzgâr yatırımlarının artması, üretilen elektriğin sisteme güvenli biçimde aktarılmasını da gerektiriyor. IEA, 2035’e kadar iletim altyapısının genişletilmesi ve 7,5 GW ek batarya depolama kapasitesi oluşturulmasının önemine dikkat çekiyor. Enerji verimliliğinin artırılması da ithalat bağımlılığını azaltabilecek başlıklardan biri olarak öne çıkıyor.

Türkiye bir yandan güneş, rüzgâr ve nükleer enerjiyi büyütürken diğer yandan enerji talebindeki hızlı artışı yönetmek zorunda. IEA’nın değerlendirmesine göre bundan sonraki aşamada mesele yalnızca daha fazla temiz enerji üretmek olarak düşünülmemeli. Şebekeyi, depolamayı, enerji verimliliğini ve piyasa düzenlemelerini aynı dönüşümün parçası hâline getirmek artık oldukça kritik.

Pakistan-Afganistan hattında gerilim yeniden yükseldi

Pakistan, Afganistan topraklarındaki hedeflere hava saldırısı düzenledi. İslamabad, saldırılarda 28 militanın öldürüldüğünü açıklarken Afganistan yönetimi Kunar vilayetinde aynı aileden üç sivilin hayatını kaybettiğini, dört kişinin yaralandığını duyurdu. Birleşmiş Milletler'in Afganistan misyonu da üç sivilin öldüğünü ve dört kişinin yaralandığını doğruladı.

Neden şimdi? 

Saldırılar, Pakistan'ın kuzeybatısındaki Khyber Pakhtunkhwa bölgesinde güvenlik güçlerini hedef alan son saldırıların ardından geldi. Pakistan yönetimi, Afganistan'da Pakistan Talibanı (TTP) ve bağlantılı gruplara ait olduğunu belirttiği sığınakları ve eğitim merkezlerini hedef aldığını açıkladı. Geçtiğimiz günlerde Kohat'taki bir polis tesisine düzenlenen saldırıda da en az 24 kişi hayatını kaybetmişti.

İki taraf ne diyor? 

Pakistan saldırıları “ölçülü” ve istihbarata dayalı operasyon olarak tanımlarken Taliban yönetimi hava saldırılarını kınadı ve karşılık vereceğini açıkladı. Tarafların saldırılardaki toplam can kaybına ilişkin açıklamaları ise birbiriyle örtüşmüyor.

Pakistan ile Afganistan arasındaki ilişkiler, özellikle Pakistan'ın TTP'nin Afganistan topraklarında barındırıldığını ileri sürmesi nedeniyle uzun süredir gerilimli. İki ülke arasında yılın başında da sınır ötesi çatışmalar yaşanmış. Son saldırılar ise yaklaşık üç aylık görece sakin dönemin ardından geldi. Birleşmiş Milletler, bu yıl sınır ötesi çatışmalar nedeniyle Afganistan'da 1.100'den fazla sivilin öldüğünü veya yaralandığını bildirdi.

Google'a Avrupa'dan rekor ceza 

Avrupa Birliği (AB) veri koruma otoriteleri, kullanıcıların gizlilik haklarını ve kişisel veri mevzuatını ihlal ettiği gerekçesiyle teknoloji devi Google'a ağır bir para cezası kesti. Çeşitli tüketici hakları kuruluşlarının şikayetleri üzerine başlatılan soruşturma sonucunda şirkete 403 milyon avro (yaklaşık 22,6 milyar lira) ceza verildi.

Google’dan neler istendi?

• İrlanda Veri Koruma Komisyonu (DPC) tarafından yürütülen ve 25 Mayıs 2018 ile 4 Şubat 2020 arasındaki dönemi kapsayan soruşturmada, Google'ın kullanıcıların konum verilerini AB'nin Genel Veri Koruma Yönetmeliği'ne (GDPR) aykırı biçimde işlediği tescillendi.

• Google'ın Avrupa'daki merkezi bu ülkede bulunduğu için baş denetleyici konumunda olan DPC, şirketin veri işleme faaliyetlerini altı ay içinde ilgili mevzuata tam uyumlu hâle getirmesini talep etti.

Bu karar, GDPR'nin yürürlüğe girmesinden bu yana kesilen en büyük cezalar arasında yer aldı. Teknoloji devlerinin veri gizliliği konusundaki denetimlerin artarak süreceğini gösteriyor.

Yapay zekâ artık fabrikaya giriyor

Fiziksel yapay zekâ girişimi Vantora, Silversmith Capital Partners’tan 100 milyon doların üzerinde yatırım aldı. 2022’de kurulan şirketin değerlemesi yatırımla birlikte yaklaşık 200 milyon dolara yükseldi. 

Vantora, geleneksel bir yazılım şirketinden biraz farklı çalışıyor. Büyük sanayi şirketlerinin operasyonlarına doğrudan dahil olan ekip, yapay zekâ ile çözülebilecek problemleri belirliyor ve bu problemlere yönelik yeni girişimler kuruyor. Fabrika makinelerinin otonomlaştırılması, üretimin optimize edilmesi, hava yolu bakım planlaması ve lojistik operasyonların verimli hâle getirilmesi bunlardan bazıları.

Modelin kilit noktası

Ortaya çıkan girişime iş ortağı şirket de yatırım yapıyor ve geliştirilen teknolojinin ilk müşterisi oluyor. Şirket isterse daha sonra girişimi kendi bünyesine katabiliyor. Vantora’nın “Sovereign AI” olarak tanımladığı bu modelde amaç, şirketlerin kendi operasyonları ve verileri üzerinde çalışan yapay zekâ teknolojisinin mülkiyetini de elinde tutması.

Para ne için kullanılacak? 

Vantora, yatırımı yeni kurumsal ortaklıklar geliştirmek, COSMOS adlı veri ontolojisi platformunu büyütmek ve yapay zekâ ile ticari ekiplerini genişletmek için kullanacak. Şirket bugüne kadar Porsche, Alaska Airlines ve J.B. Hunt gibi şirketlerle çalıştı ve 2026 sonuna kadar 20 girişime ulaşmayı hedefliyor.

Yapay zekâ yarışında gündem uzun süre chatbotlar ve üretken yapay zekâ modelleriydi. Vantora’nın odaklandığı fiziksel yapay zekâ ise bir sonraki aşamayı temsil ediyor ki o da şu: AI yalnızca ekranda metin üretmek yerine makinelerin, fabrikaların, uçakların ve lojistik operasyonların nasıl çalıştığına müdahil oluyor.

AMD'nin piyasa değeri 1 trilyon doları aştı

ABD'li çip üreticisi AMD'nin piyasa değeri ilk kez 1 trilyon doları aştı. Şirketin hisseleri pazartesi günü yüzde 9,6 yükselerek 613,31 dolarla rekor seviyeye ulaştı. AMD böylece 1 trilyon dolar eşiğini aşan dördüncü ABD'li çip üreticisi oldu.

Yükselişin arkasında yatırımcıların AMD'nin yapay zekâ bilişimindeki rolünün büyüyeceğine yönelik beklentileri bulunuyor. Şirket, Nvidia'nın ardından yapay zekâ çipleri alanındaki en önemli oyunculardan biri olarak görülüyor. Son dönemde yalnızca işlemci ve çip satmak yerine işlemci, ağ ekipmanları ve diğer donanımları bir araya getiren yapay zekâ sistemlerine de yöneliyor.

1 trilyon dolarlık kulüp

AMD, Nvidia, Broadcom ve Micron'un ardından bu değerlemeye ulaşan dördüncü ABD'li çip şirketi oldu. Nvidia'nın 2023'te geçtiği 1 trilyon dolarlık eşik, bugün yapay zekâ yatırımlarının çip üreticilerinin piyasa değerleri üzerindeki etkisini gösteren önemli göstergelerden biri hâline gelmiş durumda.

AMD hisseleri 2026 başından bu yana yaklaşık yüzde 185 yükseldi. Aynı dönemde teknoloji ağırlıklı Nasdaq'ın yükselişi yüzde 15,8'de kaldı. AMD'nin yanı sıra Intel ve Qualcomm hisselerinin de yükselmesi, yapay zekâ yatırımlarına ilişkin iyimserliğin çip sektörünün geneline yayıldığını gösterdi.

Hafta sonu sinema biletleri 90 TL olacak

Sinema biletleri 26-27 Eylül’de 75 ilde 90 TL olacak. Türkiye Sinema Festivali kapsamında yaklaşık 1.500 salonda gösterilecek 17 yerli ve yabancı filmin tamamı, iki gün boyunca aynı fiyatla izlenebilecek. Biletler satışa çıkmış durumda.

Festival seçkisinde aile filmleri ve animasyonların yanı sıra büyük bütçeli yapımlar da bulunuyor. Avengers: Endgame, Örümcek-Adam: Yepyeni Bir Gün, Odyssey ve Oyuncak Hikâyesi 5 gösterilecek filmler arasında.

Neden yapılıyor? 

Kültür ve Turizm Bakanlığı Sinema Genel Müdürlüğünün desteğiyle Sinema Salonu Yatırımcıları Derneği (SİSAY) tarafından düzenlenen festival, hem sinemaya erişimi kolaylaştırmayı hem de salonların sürdürülebilirliğine katkı sağlamayı amaçlıyor. Festival geçen yıl ilk kez düzenlendiğinde 780 binden fazla seyirciyi sinema salonlarına çekmişti. Bu yıl etkinliğin kapsamı 75 il ve yaklaşık 1.500 salona çıkarıldı.

Ed Sheeran’dan gözyaşları içinde özür

Ed Sheeran, Macklemore’un ABD turnesinden çıkarılması sonrası ilk kez sahnede konuştu. Philadelphia’daki konserinde gözyaşlarına hakim olamayan Sheeran, son günlerde aldığı kararlar nedeniyle özür diledi.

İngiliz şarkıcı, siyasetten uzak durmayı tercih ettiğini ancak yaşananların kendisini ifade özgürlüğü ve Gazze’deki insani durum tartışmasının içine çektiğini söyledi. Gazze’deki yıkım ve sivil kayıpları “felaket, savunulamaz ve orantısız” olarak nitelendirdi.

Ne olmuştu?

Tartışma, Filistin’e destek veren açıklamaları sonrası Macklemore’un Sheeran’ın ABD turnesindeki programdan çıkarılmasıyla başlamıştı. Kararın ardından diğer bazı açılış sanatçıları da turneden çekilmişti. Sheeran ise “zor kararlar almak zorunda kaldığını” ve “hatalar yaptığını” söyleyerek özür diledi.

Sheeran’ın açıklaması, müzisyenlerin Filistin ve Gazze konusunda aldıkları pozisyonların kariyerleri ve konser organizasyonları üzerindeki etkisini yeniden gündeme taşıdı. Sheeran, sahnedeki konuşmasında yaşananların kendisini “çok zor bir pozisyona” soktuğunu belirtirken kimseyi kırmak ya da incitmek istemediğini de söyledi.

Granit Xhaka sahte aşı sertifikasını kabul etti

İsviçre Milli Takımı kaptanı Granit Xhaka, Covid-19 aşısı olmadığı hâlde aşı sertifikası aldığını açıkladı. Sunderland forması giyen 33 yaşındaki futbolcu, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada o dönemde aşıya karşı “derin bir güvensizlik” hissettiğini ve korku ile belirsizliğin etkisiyle bu kararı aldığını söyledi. Xhaka, “Bir hataydı. Özür dilerim.” diyerek sorumluluğu üstlendi.

Dosya kapanmış değil

İsviçre'nin Luzern Savcılığı, Xhaka hakkında olası sahte belge edinme veya belge sahteciliği kapsamında soruşturma yürütüyor. Xhaka'nın önümüzdeki ay savcılıkta ifade vermesi bekleniyor. İsviçre hukukunda söz konusu suçlar için beş yıla kadar hapis cezası öngörülebiliyor ancak soruşturma henüz sonuçlanmış değil ve Xhaka hakkında şu aşamada kesinleşmiş bir ceza bulunmuyor.

Sahaya da yansıdı

Xhaka, yaşananların ardından İsviçre'nin yaklaşan UEFA Uluslar Ligi maçlarının kadrosundan çıkarıldı. İsviçre Futbol Federasyonu, futbolcunun konuyu kamuoyuna açık biçimde ele almasını olumlu karşıladığını fakat milli takım kampına onsuz devam etmenin uygun görüldüğünü açıkladı.

Neden şimdi gündemde? 

Olay, Xhaka'nın 2021 ve 2022'deki Covid-19 sürecine ilişkin aşı durumuyla ilgili yeni soruşturmanın ardından yeniden gündeme geldi. Xhaka daha önce aşı olduğunu belirtmişti. Şimdi ise o dönemde aşı olmadan sertifika edindiğini kabul ediyor. Savcılığın soruşturması, sertifikanın nasıl temin edildiği ve bunun hukuki açıdan suç teşkil edip etmediğini belirlemeye odaklanıyor.