17 Fonda Tasfiye Tamamlandı, Trump’tan “Saldırmayacağız” Açıklaması, ABD’deki En Etkin 100 Türk…

9 Ekim 2026 Cuma sabahından herkese merhaba,

Dokuz dakikada gündemi verdiğimiz bültenimiz hazır.  

Haftanın son iş gününde hem Türkiye hem de dünyada oldukça hareketli bir gündemin olduğunu görüyoruz.

📌 Maltepe’de çöken binanın ardından yine aynı soru gündeme geldi: “Oturduğumuz evler ne kadar sağlam?” 17 fonda tasfiye süreci tamamlandı, hesaplara ödeme yapılıyor. 

📌 Trump, 3 Kasım'daki Kongre ara seçimlerinden önce İran'a yeni bir askeri saldırı düzenlemeyeceklerini açıkladı.

📌 Amazon ve Blue Origin’in kurucusu Jeff Bezos, ABD’nin Ay’a kısa süreli görevler için değil, kalıcı ve sürdürülebilir bir üs kurmak için gitmesi gerektiğini söyledi.

📌 ABD’de 2002’den bu yana yayımlanan TURKOFAMERICA dergisi, “The 100 Most Influential Turkish Americans” listesini açıkladı.

Ayrıntılar aşağıda, iyi okumalar.

Günü ve gündemi yakalamak için dokuzdakika.com. 

Haftanın son işlem gününde piyasalar

Bir önceki gün küresel piyasalar petrol ve faiz baskısı altında kaldı. Brent petrol 105 doları aşarken ABD'de S&P 500 ve Nasdaq üst üste ikinci gün geriledi, Avrupa borsaları da ikinci gününde ekside kapattı. Borsa İstanbul ise bu görünümden ayrışarak dünkü kaybın bir bölümünü geri aldı. Emtia tarafında ons altın sınırlı yükseldi.

Piyasa ekranı

Küresel piyasalar ve makro görünüm

Küresel risk iştahı: ABD'de S&P 500 %0,47 düşüşle 7.765,36 puandan, Nasdaq %1,25 kayıpla 27.193,34 puandan kapandı. Dow Jones ise %0,10 artışla 51.231,64 puanla sınırlı yükseldi. Nasdaq, rekor kapanışından iki gün sonra günün en sert kaybını verdi. Satışlarda Financial Times'ın OpenAI'ın yıllıklandırılmış gelirinin beklenenin yaklaşık 20 milyar dolar altında kaldığına dair haberi öne çıktı. Çip ve yazılım hisselerinde Oracle %5,5, Nvidia %2,9, AMD %3,9, Broadcom %4,4 değer kaybetti. Bunun yanında Orta Doğu'daki gerilim ve Meksika Körfezi'ne yaklaşan kasırganın üretimi aksatması petrolü yükseltirken enflasyon ve faiz endişelerini yeniden gündeme getirdi. Fed eylülde faizi Temmuz 2023'ten bu yana ilk kez artırmıştı. Piyasalar ekimde faizin sabit kalmasını bekliyor, CME FedWatch'a göre aralıkta artış ihtimali %69,2.

Avrupa cephesi: Euro Stoxx 600 %0,75 düşüşle 625,51 puana gerileyerek iki günlük kayıp serisine girdi. Almanya'da DAX 40 %1,18, İtalya'da FTSE MIB %1,35, İspanya'da IBEX 35 %0,99, Fransa'da CAC 40 %0,51, İngiltere'de FTSE 100 %0,16 geriledi. Satışlarda küresel tahvil piyasalarındaki baskı ve yüksek enerji fiyatlarının enflasyonu yeniden hızlandırabileceği endişesi belirleyici oldu.

İç piyasada ve Borsa İstanbul'da gündem

BIST 100'de toparlanma: BIST 100, önceki günkü %2,03'lük düşüşün ardından güne %0,32 yükselişle 12.161,68 puandan başladı ve günü %0,75 artışla 12.213,58 puandan tamamladı. Endeks gün içinde 12.038,79 ile 12.233,92 puan arasında hareket etti, toplam işlem hacmi 105,6 milyar lira oldu. Yükselişe sanayi endeksi (%1,75) öncülük ederken hizmetler endeksi %0,66, holding endeksi %0,37 değer kazandı. Bankacılık endeksi %1,54, mali endeks %0,70 geriledi. BIST 100 kapsamındaki hisselerin 71'i yükselirken 24'ü düştü. BIST 30 endeksi %0,82 artışla 15.137,57 puana ulaştı.

Döviz piyasası: Dolar/TL'nin 49,22 civarında %0,03'lük sınırlı artışla yatay kalması, kur tarafında sakin görünümün sürdüğünü gösteriyor. Euro/dolar paritesi 1,1192'den 1,1208'e yükselirken euro/TL 55,28 civarında seyretti.

Emtia piyasası ve altın cephesinde son durum

Ons altında sınırlı toparlanma: Ons altın, %0,34 artışla 4.117 dolara çıktı. Borsa İstanbul Altın Piyasası'nda standart altının kilogram fiyatı %0,5 artışla 6 milyon 525 bin liraya yükseldi. Gram altın serbest piyasada yaklaşık 6.527 lira civarında işlem gördü. Altının 4.100 doların üzerindeki tutunması, kısa vadede dikkat edilecek eşik olmaya devam ediyor.

Brent petrol: Brent petrol, dünkü 100,20 dolarlık kapanışa göre %5,4 yükselişle 105,6 dolara çıktı. Yükselişte Orta Doğu'daki gerilim ve ABD'nin Meksika Körfezi'ne yaklaşan Isaias Kasırgası nedeniyle bölgedeki petrol üretiminin aksaması etkili oldu. Haberlere göre günlük üretimin yaklaşık yüzde 25'i durduruldu. Petrolün 100 doların belirgin şekilde üzerine yerleşmesi, küresel piyasalarda enflasyon ve faiz endişelerini canlı tutuyor.

Maltepe’de 7 katlı binanın 3 katı çöktü: 2 can kaybı

İstanbul Maltepe’de 7 katlı bir binanın üç katı, sabah saatlerinde henüz belirlenemeyen bir nedenle çöktü. Cevizli Mahallesi Doğu Sokak’taki binada arama kurtarma çalışmaları başlatılırken 2 kişinin hayatını kaybettiği, 10 kişinin kurtarıldığı açıklandı.

Ekipler enkaz altında olduğu değerlendirilen kişiler için çalışmalarını sürdürürken binanın çökme meydana gelmeyen üst katlarındaki vatandaşlar tahliye edildi. Binanın 1987 yılında inşa edildiği ve 33 kişinin kayıtlı olarak yaşadığı belirtildi.

Soruşturma başlatıldı

Olayla ilgili Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından soruşturma başlatıldı. Soruşturma kapsamında binanın mimarı ile şantiye şefi gözaltına alındı. Çöküşün nedeni ise henüz belirlenmedi.

17 fonun tasfiyesi tamamlandı: Paralar hesaplara aktarılıyor

Fon soruşturması kapsamında tasfiye sürecine alınan 17 yatırım fonunda ödemeler başladı. Ziraat Bankası, yatırımcılara yapılacak tutarları ilgili banka ve aracı kuruluşların hesaplarına aktardı. Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek de 43 bin fon katılımcısının parasının ilgili bankalara transfer edildiğini açıkladı.

Hangi fonlar?

Ödemeleri başlayan 17 fon şöyle:

• P1A: A1 Capital Portföy Para Piyasası (TL) Serbest Fon
• PAB: A1 Capital Portföy Para Piyasası (TL) Fonu
• BPZ: Bulls Portföy Para Piyasası (TL) Fonu
• AC4: Pardus Portföy Para Piyasası (TL) Fon
• AJ1: A1 Capital Portföy İstatistiksel Arbitraj Hisse Senedi Serbest Fon
• CAH: A1 Capital Portföy Hisse Senedi Serbest Fon
• BMU: Bulls Portföy Mutlak Getiri Hedefli Hisse Senedi Serbest Fon
• BOS: Bulls Portföy Altıncı Hisse Senedi Serbest Fon
• AC5: Pardus Portföy İstatistiksel Arbitraj Hisse Senedi Serbest Fon
• BRT: Pardus Portföy Bereket Hisse Senedi Serbest Fon
• BST: Pardus Portföy Bankacılık Sektörü Dışı Şirketler Hisse Senedi Serbest Fon
• IAU: Pardus Portföy İkinci İstatistiksel Arbitraj Hisse Senedi Serbest Fon
• KHA: Pardus Portföy İkinci Hisse Senedi (TL) Fonu
• PAO: Pardus Portföy Anadolu Hisse Senedi Serbest Fon
• PMP: Pardus Portföy Model Portföy Hisse Senedi Serbest Fon
• POS: Pardus Portföy Onbeşinci Hisse Senedi Serbest Fon
• PYR: Pardus Portföy Yirminci Hisse Senedi Serbest Fon.

Diğer fonlarda süreç sürüyor

17 fonun dışındaki tasfiye işlemlerinin ise ilgili kurumlarla koordinasyon içinde devam ettiği bildirildi. İşlemler tamamlandıkça yatırımcılara yeni bilgilendirme yapılacak.

İki doz zehirli iğneye dayanan idam mahkumu komadan uyandı, konuşmaya başladı

ABD'nin Tennessee eyaletinde 1995'teki bir cinayetten idama mahkum edilen 50 yaşındaki Christa Pike, zehirli iğneyle yürütülen infaz girişiminden sağ çıktı. Avukatlarına göre Pike, iki doz pentobarbital enjekte edilmesine rağmen ölmedi. Nashville'deki bir hastaneye bilinci kapalı halde kaldırıldı ve salı günü komadan uyandı.

"Uyandı ve konuşmaya başladı"

Pike'ın avukatı Randall Spivey, Reuters'a yaptığı açıklamada herkesin, sağlık ekibi dahil, şaşkınlık yaşadığını söyledi. Avukatlar pazartesiye kadar müvekkillerinin beyin ölümünün gerçekleştiğini ve yaşam destek ünitesinin kapatılacağını düşünüyordu.

Spivey'e göre Pike'ın durumu hâlâ ağır. Yutkunamıyor, yemek yiyemiyor, zatürre geçiriyor ve aşırı şişen kollarını hareket ettiremiyor. Kalıcı hareket kaybı olup olmayacağı belli değil. Pike'ın hastane yatağına zincirli tutulduğu, öfkeli ve zihinsel olarak karışık olduğu, eyaletin kendisini idam etmeye çalıştığının farkında olduğu belirtiliyor. Spivey, Pike'ın neler olduğunu sorduğunu, çeşitli kişilerle birlikte kurbanın ailesini de merak ettiğini söyledi.

Mahkeme delillerin saklanmasını istedi

Davidson Bölgesi Hakkaniyet Mahkemesi Yargıcı I'Ashea Myles, eyalet yetkililerine infaz girişimine ait tüm delilleri koruma talimatı verdi. Karar şırıngaları, ilaç ambalajlarını, parti numaralarını, olay tutanaklarını ve tanık ifadelerini kapsıyor. Avukatların aktardığına göre infaz ekibi iki saatten uzun süren işlemde en az yedi iğne kullandı, iğnelerden biri 90 derece bükülmüştü. Yargıç, dosyanın "en hafif tabirle benzersiz" olduğunu söyledi. Tennessee Ceza İnfaz Kurumu ise zaten delilleri koruma yükümlülüğü olduğunu ve talep edilenlerin çoğunu paylaşmaya hazır olduğunu savundu.

Avukatlar, Pike'ın ABD'de tamamlanmış bir infaz girişiminden sağ kurtulduğu bilinen ilk kişi olduğunu ve yaşananların anayasadaki "zalimane ve olağandışı ceza" yasağını ihlal ettiğini öne sürüyor.

Şimdi ne olacak?

Dört ihtimal öne çıkıyor:

• Eyalet aynı yöntemle yeni bir deneme yapabilir ancak avukatlar buna anayasal gerekçelerle itiraz edecek.

• Pike'ın cinayeti 1995'te işlenmiş olduğundan elektrikli sandalye de gündeme gelebilir, ancak bunun için Pike'ın yazılı onayı ve vali ile eyalet meclisinin yasal süreçleri gerekiyor.

• Enjeksiyonun yol açtığı olası beyin hasarı, infazı tümden engelleyebilir. Anayasa, cezasının nedenini kavrayamayan mahkumların idamını yasaklıyor.

• Vali Lee cezayı şartlı tahliyesiz müebbede çevirebilir.

Yeni bir infaz tarihine karar verme yetkisi eyalet yüksek mahkemesinde ancak takvimin uzun süre gecikmesi bekleniyor.

Trump: Ara seçimlerden önce İran'a saldırmayacağız 

ABD Başkanı Donald Trump, 3 Kasım'daki Kongre ara seçimlerinden önce İran'a yeni bir askeri saldırı düzenlemeyeceklerini açıkladı. Trump, Tahran'la görüşmelerin verimli sürdüğünü söylerken İran limanlarına yönelik ablukanın yürürlükte kalacağını da belirtti.

Trump, Truth Social hesabından yaptığı paylaşımda İran'la devam eden görüşmelere ilişkin açıklama yaptı. Görüşmelerin yapıcı bir şekilde sürdüğünü söyleyen Trump, saldırı konusunda ise net bir tarih verdi: "ABD'de 3 Kasım'da yapılacak ara seçimlerden önce hiçbir şekilde İran'a saldırmayacağız."

Abluka sürüyor

Trump, Washington'ın İran limanlarına uyguladığı ablukanın yürürlükte kalacağını, Hürmüz Boğazı üzerinden petrol sevkiyatının ise devam ettiğini ifade etti. Açıklama, diplomatik temasların sürdüğünü gösterirken ablukanın kaldırılması yönünde henüz bir adım atılmadığını da ortaya koydu.

Savaş seçim gündeminde

ABD ve İsrail'in şubat ayında İran'a yönelik başlattığı saldırılarla başlayan savaş, ara seçimler öncesinde ABD iç siyasetinin başlıca tartışma konularından biri haline geldi. Aylık maliyetinin yaklaşık 3 milyar dolar olduğu belirtilen savaş, yükselen akaryakıt fiyatlarıyla birlikte Cumhuriyetçi Parti üzerindeki baskıyı artırıyor. Trump'ın daha önce seçimlerin ardından petrol fiyatlarının sert biçimde düşeceğini söylediği aktarılıyor. Ancak yüksek benzin fiyatları ve savaşın Cumhuriyetçi adayların kampanyalarını olumsuz etkilediği, partinin Kongre'deki çoğunluğunu riske attığı değerlendiriliyor.

Karşılıklı teklifler, ret

Washington ve Tahran, son haftalarda savaşı sona erdirmek ve küresel enerji ticareti için kritik olan Hürmüz Boğazı'nı yeniden açmak amacıyla karşılıklı teklifler sundu. Trump ise İran'ın son teklifini reddetti.

Piyasalar için neden önemli?

Trump'ın açıklaması, aynı gün Brent petrolün %4'ün üzerinde yükselerek varil başına 105 doların üzerine çıktığı bir günde geldi. Yükselişte, ABD'nin İran'a yeni saldırı hazırlığında olduğuna dair haberlerin ve Meksika Körfezi'ne yaklaşan Isaias Kasırgası nedeniyle üretimin aksamasının etkili olduğu belirtiliyordu. Reuters'a göre savaş nedeniyle ABD ham petrolü bu yıl şimdiye kadar %60'tan fazla yükseldi. Fed de enflasyon baskısı nedeniyle eylülde faiz artırımına gitmişti. Bu yüzden Trump'ın "seçimden önce saldırı yok" mesajı hem enerji hem faiz tarafında yakından izleniyor.

Jeff Bezos, Ay’a kalıcı ve sürdürülebilir bir üs kurmak istiyor

Amazon ve Blue Origin’in kurucusu Jeff Bezos, ABD’nin Ay’a kısa süreli görevler için değil, kalıcı ve sürdürülebilir bir üs kurmak için gitmesi gerektiğini söyledi. Bezos, Ay’a insanlı iniş için 2028 hedefinin mümkün olduğunu belirtti.

“Sadece görev yapıp dönmeyeceğiz”

Fox News’e konuşan Bezos, yeni nesil Ay görevlerinin Apollo dönemine kıyasla daha düşük maliyetle gerçekleştirilebileceğini ifade ederek, hedefin Ay’da uzun süreli bir insan varlığı oluşturmak olduğunu söyledi.

ABD’nin Ay programında Blue Origin de önemli bir rol üstleniyor. NASA, şirketi Ay üssünün altyapısının oluşturulmasına yönelik görevlerde görevlendirdi. Kalıcı yaşam alanlarının kurulmasını hedefleyen üçüncü aşamanın ise 2032 ve sonrasında hayata geçirilmesi planlanıyor.

Amerika’nın en etkili 100 Türk’ü açıklandı

ABD’de 2002’den bu yana yayımlanan TURKOFAMERICA dergisi, “The 100 Most Influential Turkish Americans” listesini açıkladı. Bilim, iş dünyası, teknoloji, finans, sanat, medya, spor ve kamu yönetiminde öne çıkan 100 isim, altı ayı aşan değerlendirme sürecinde, 23 jüri üyesi ve 16 kişilik Seçim Komitesi tarafından belirlendi.

Bilimde Nobel’den yeni teknolojilere

Listede, DNA onarımı araştırmalarıyla Nobel Kimya Ödülü kazanan Aziz Sancar ve kurumların ekonomik gelişmedeki rolüne ilişkin çalışmalarıyla Nobel Ekonomi Ödülü sahibi Daron Acemoğlu yer alıyor. Metabolizma araştırmalarıyla Gökhan Hotamışlıgil, ekonomi çalışmalarıyla Dani Rodrik, giyilebilir sağlık teknolojileriyle Canan Dağdeviren ve görüntüleme teknolojileriyle Aydoğan Özcan da bilim ve akademi alanında öne çıkıyor.

Girişimcilikte küresel başarılar

Hamdi Ulukaya, Chobani ile gıda sektöründe; Eren ve Fatih Özmen, Sierra Nevada Corporation ile savunma ve havacılıkta; Eren Bali, Udemy ve Carbon Health ile eğitim ve sağlık teknolojilerinde etkili oldu. Hande Çilingir, Insider One ile pazarlama teknolojilerinde; Oğuzhan Atay, BillionToOne ile moleküler tanıda; Osman Kibar, Biosplice ile biyoteknolojide; Aydın Şenkut ise Felicis aracılığıyla teknoloji yatırımlarında öne çıktı. Tümay Başaranlar, Atlantis Management şirketiyle Amerika’nın en büyük benzin istasyon zincirlerinden birini kurması ile dikkat çekiyor. 

NBA, Hollywood ve dijital medyada Türk imzası

Houston Rockets yıldızı Alperen Şengün, yapay zekâ ve veriyi sanatla buluşturan Refik Anadol, Captain Marvel filminin müziğini besteleyen Pınar Toprak ve Rise of Empires: Ottoman dizisinin yönetmeni Emre Şahin listede yer alıyor. Besteci ve piyanist Fahir Atakoğlu, Hollywood ile Türkiye arasında kültürel bağ kuran Barbaros Tapan ve Türk kahvesini gastrodiplomasi aracına dönüştüren Gizem Şalcıgil White da onurlandırılıyor. Medyada ise The Young Turks kurucusu Cenk Uygur, dijital yorumcu Hasan Piker ve spor yayıncısı Arda Öcal öne çıkıyor. Öcal, NHL, WWE ve espor yayınlarıyla Kuzey Amerika spor medyasında öne çıkan Türk kökenli yayıncılardan biri olarak onurlandırılıyor.

Yıl boyu açık Christmas mağazalarını ABD’ye tanıtan Neslihan Hıdırlıgil en etkin iş kadını listesine girerken New York’un önde gelen avukatlık firmalarından Herrick’in ortaklarından Barbaros Karaahmet hukuk ve yasal danışmanlık kategorisinde listeye yer aldı. 

Kamu alanında Dr. Mehmet Öz, Medicare ve Medicaid dahil ABD’nin başlıca sağlık güvencesi programlarını yöneten Centers for Medicare & Medicaid Services’ın (CMS) başındaki göreviyle listede yer alıyor.

Selda Günsel, Shell’in; Tolga Kurtoğlu, Lenovo’nun; Murat Genç, McLane’in teknoloji yönetimindeki liderlikleriyle listede bulunuyor. Meta, UBS, J.P. Morgan, State Street ve diğer küresel kuruluşlarda sorumluluk üstlenen Türk yöneticiler de seçilen isimler arasında.

Gayrimenkulde İzak Senbahar, Manhattan’daki simge projeleriyle; Fehmi Karahan, Teksas’taki Legacy West ile öne çıkarken, Yusuf Ceylan ve Erol Devli ABD genelindeki ticari gayrimenkul yatırımları ile listeye girdi. Otel ve turizm sektöründe Gül Göknar Türkmenoğlu, Suzan Toprak, Cihan Yılmaz ve A. Cem Erenler onurlandırılıyor. A. Cem Erenler, Bahamalar’daki The Island House ve Old Fort Bay Club’ın genel müdürlüklerini birlikte yürüterek iki seçkin hospitality operasyonuna liderlik ediyor.

Hakkı Akdeniz, Zach Erdem ve Burak Karaçam ise restoran girişimleriyle temsil ediliyor.